Okres dorastania i dojrzewania owoców to jeden z najważniejszych etapów produkcji borówki. Po wiosennych przymrozkach i innych stresach pogodowych plantatorom zależy nie tylko na utrzymaniu zdrowotności roślin, ale również na uzyskaniu dobrze wybarwionych owoców o wysokiej jakości i odpowiedniej trwałości po zbiorze. W kwaterze wdrożeniowej projektu Borówkowe Factory testowany jest mikrobiologiczny biostymulator Bakto G-Stop, zawierający dwa szczepy pożytecznych bakterii. O założeniach jego stosowania rozmawiali dr Paweł Krawiec z Horti Team i Maciej Kostaniak z firmy Chemirol.
Po przymrozkach liczy się nie tylko wielkość plonu
Rozmowę przeprowadzono pomiędzy rzędami dwóch odmian borówki – wczesnego ‘Duke’, którego owoce 9 lipca już nadawały się do zbioru, oraz późniejszego ‘Valor’. Różnica w zaawansowaniu dojrzewania była wyraźna i – jak zauważył dr Paweł Krawiec – w tym sezonie terminy zbiorów mogą być bardziej rozciągnięte niż zwykle.
Jednym z powodów były silne przymrozki, które wystąpiły pod koniec kwietnia. W kwaterze doświadczalnej odnotowano spadki temperatury do –6,8°C i –7,8°C. Tak niskie temperatury spowodowały wyraźną redukcję plonu, choć część owoców pozostała na roślinach i będzie zbierana.
Jeżeli wystąpiły uszkodzenia, owoce mogą być bardziej podatne na niekorzystne czynniki. Dlatego, obok standardowego programu ochrony, warto zastanowić się nad rozwiązaniami wspierającymi naturalną odporność roślin i jakość owoców – mówił dr Paweł Krawiec.
W okresie przedzbiorczym ważna staje się już nie tylko ochrona plonu pozostającego na krzewach. Coraz większego znaczenia nabiera także jakość handlowa owoców: ich wybarwienie, kondycja oraz zdolność do zachowania odpowiednich parametrów podczas chłodzenia, sortowania, transportu i sprzedaży.
Pożyteczne bakterie mają kolonizować rośliny i owoce
Jednym z rozwiązań wprowadzonych w tym sezonie w kwaterze wdrożeniowej jest Bakto G-Stop – mikrobiologiczny biostymulator z oferty firmy Chemirol.
Jak wyjaśniał Maciej Kostaniak, produkt zawiera dwa szczepy bakterii, których zadaniem jest kolonizacja powierzchni roślin i owoców. Mikroorganizmy mają wytwarzać związki wspierające prawidłowy rozwój roślin oraz tworzyć na ich powierzchni film mikrobiologiczny.
Bakterie kolonizują rośliny i owoce oraz wytwarzają enzymy wspierające ich zdrowy wzrost i naturalną odporność. Jednocześnie tworzą film mikrobiologiczny, którego obecność ma sprzyjać utrzymaniu jakości owoców również po zbiorze, podczas obrotu handlowego – wyjaśniał przedstawiciel firmy Chemirol.
Właśnie możliwość wsparcia trwałości pozbiorczej jest jednym z aspektów ocenianych w ramach projektu. Dla producentów borówki ma to duże znaczenie, ponieważ nawet owoce dobrze wyglądające w chwili zbioru muszą później przejść przez kolejne etapy przygotowania do sprzedaży.
W praktyce liczy się więc nie tylko plon zebrany z plantacji, ale również to, jaka część owoców zachowa odpowiednią jakość do momentu dotarcia do odbiorcy.

Od kwitnienia do okresu zbiorów
Podczas rozmowy zwrócono uwagę na szerokie okno stosowania mikrobiologicznego biostymulatora. Według zaleceń przedstawionych przez Macieja Kostaniaka aplikacje można rozpoczynać w okresie kwitnienia i kontynuować podczas wzrostu oraz dojrzewania owoców.
Produkt może być również wykorzystywany pomiędzy kolejnymi zbiorami. Zgodnie z przekazanymi informacjami nie należy wykonywać zabiegu bezpośrednio w dniu zbioru.
Bakto G-Stop może być stosowany od kwitnienia, przez okres dorastania owoców, aż po zbiory. Można wykorzystywać go także pomiędzy kolejnymi zbiorami, między innymi w celu uzupełniania filmu mikrobiologicznego na powierzchni roślin i owoców – mówił Maciej Kostaniak.
Możliwość stosowania produktu w późnych fazach rozwojowych może być interesująca szczególnie wtedy, gdy owoce są już blisko zbioru, a plantator poszukuje rozwiązań wspierających ich kondycję i jakość.
Każdą aplikację należy jednak planować na podstawie aktualnej kondycji roślin, przebiegu pogody oraz programu prowadzonego w danym gospodarstwie.
Po opadach warto odbudować film mikrobiologiczny
Obecność pożytecznych mikroorganizmów na powierzchni roślin może zmieniać się pod wpływem warunków atmosferycznych. Intensywne opady deszczu mogą ograniczać trwałość naniesionej warstwy, dlatego w programie przewidziano możliwość wykonywania kolejnych zabiegów uzupełniających.
Po opadach lub częściowym zmyciu filmu mikrobiologicznego możemy wykonać kolejną aplikację, aby utrzymać obecność bakterii na roślinach i owocach – tłumaczył Maciej Kostaniak.
Z tego względu rozwiązanie nie jest przedstawiane jako pojedynczy zabieg wykonywany wyłącznie przed zbiorami. Ma być elementem szerszego programu biostymulacji mikrobiologicznej roślin, prowadzonej od kwitnienia i dostosowanej do przebiegu sezonu.
Jakie dawki zastosowano?
Według rekomendacji przedstawionej podczas spotkania pierwszą aplikację Bakto G-Stop zaleca się wykonać w dawce 1 l/ha.
W kolejnych zabiegach uzupełniających możliwe jest zastosowanie dawki 0,5 l/ha. Celem jest podtrzymywanie filmu mikrobiologicznego na powierzchni roślin i owoców.
W pierwszym zabiegu rekomendujemy dawkę 1 l/ha. W kolejnych aplikacjach, których zadaniem jest uzupełnienie obecności mikroorganizmów, można zastosować 0,5 l/ha – informował Maciej Kostaniak.
Przed przygotowaniem mieszaniny zbiornikowej należy każdorazowo sprawdzić aktualne zalecenia producenta dotyczące możliwości łączenia produktu z innymi preparatami.
Czy owoce będą lepiej wybarwione i trwalsze?
Jednym z oczekiwanych efektów stosowania produktu jest wsparcie procesów wpływających na wygląd i jakość owoców.
Jak wyjaśniał przedstawiciel Chemirolu, aktywność bakterii i wytwarzanych przez nie enzymów ma sprzyjać lepszemu wybarwieniu owoców oraz poprawie ich trwałości pozbiorczej.
To szczególnie ważne w przypadku borówki przeznaczonej do dłuższego przechowywania lub transportu. O wartości partii handlowej decyduje bowiem nie tylko wygląd owoców bezpośrednio po zbiorze, ale również ich zachowanie po kilku dniach chłodzenia i dalszej dystrybucji.
Na obecnym etapie są to jednak założenia, które będą oceniane w warunkach kwatery wdrożeniowej.
Efekty zostaną ocenione podczas zbiorów
Bakto G-Stop jest stosowany w jednym z programów realizowanych w ramach projektu Borówkowe Factory. Obserwacje mają obejmować zachowanie roślin oraz jakość owoców w okresie zbiorów.
Produkt został zastosowany w naszej kwaterze wdrożeniowej. W czasie zbiorów będziemy mogli ocenić efekty programu i podzielić się obserwacjami podczas finałowego spotkania – zapowiedział dr Paweł Krawiec.
To ważne, ponieważ skuteczność rozwiązań mikrobiologicznych może zależeć od wielu czynników: przebiegu pogody, kondycji roślin, terminu aplikacji, liczby zabiegów oraz sposobu włączenia produktu do całego programu prowadzenia plantacji.
Ostateczna ocena powinna więc obejmować nie tylko wygląd krzewów, ale również jakość zebranego plonu, wybarwienie owoców i ich zachowanie po zbiorze.
Mikrobiologia jako uzupełnienie programu
Rozwiązania mikrobiologiczne coraz częściej pojawiają się w programach prowadzonych na plantacjach borówki. Ich rolą nie jest zastępowanie wszystkich dotychczas stosowanych metod, lecz uzupełnianie standardowej agrotechniki, nawożenia i ochrony.
W przypadku Bakto G-Stop najważniejszym założeniem jest wykorzystanie pożytecznych bakterii do wspierania naturalnych procesów zachodzących na powierzchni roślin i owoców.
Czy przełoży się to na lepsze wybarwienie i większą trwałość borówek po zbiorze? Odpowiedź mają przynieść obserwacje prowadzone podczas dojrzewania, zbiorów oraz oceny jakości owoców.
















