Obecny sezon po raz kolejny pokazuje, jak duże znaczenie ma umiejętność reagowania na zmienne warunki. Nie na wszystko mamy wpływ – nie zatrzymamy przymrozku, gradu czy długotrwałych opadów. Możemy jednak przygotowywać rośliny tak, aby były bardziej odporne, efektywnie wykorzystywały dostępne zasoby i dawały możliwie wysoki udział owoców dobrej jakości. Dziś nie wystarczy już tylko wyprodukować dużo, ale trzeba wiedzieć, co produkować, dla kogo, na kiedy i w jakiej jakości, a następnie zrobić to możliwie wydajnie i przewidywalnie. Temu właśnie służą wiedza, doświadczenia plantatorów oraz rozwiązania prezentowane na kolejnych stronach tego numeru.
Ważne sprawy
Polonizacja importu
Miniony sezon truskawkowy po raz kolejny pokazał kilka zjawisk rynkowych nieznanych jeszcze kilkanaście lat temu, ale w ostatnich latach coraz częściej zauważalnych – są zarówno pozytywne, jak i negatywne.
Partner numeru
Stal do tuneli pod lupą – dlaczego jakość profilu ma znaczenie na lata
Tunele foliowe stały się jednym z najważniejszych elementów nowoczesnej produkcji owoców jagodowych. W wielu gospodarstwach jest to inwestycja liczona w setkach tysięcy, a często nawet w milionach złotych. Nic więc dziwnego, że coraz częściej bierze się pod uwagę nie tylko typ konstrukcji, wysokość tunelu czy system wietrzenia, ale również to, z jakiej stali wykonane są profile. Informacje na temat jakości stali, kontroli produkcji i nowego rozwiązania zastosowanego w profilach do konstrukcji przekazali Mateusz Antas, właściciel firmy AZ Tunel oraz Renata Bilińska, kierownik ds. kluczowych klientów w przedsiębiorstwie Interstal SA z Bytomia.
Dopasowane do działki
Na Roztoczu w rejonie Tarnogrodu produkcja ekologiczna ma już ugruntowaną pozycję. Przez lata kojarzyła się głównie z uprawami polowymi, ale dziś coraz częściej widać w niej nowy kierunek – ekologiczne owoce i warzywa spod osłon. Dobrym przykładem są zlokalizowane w miejscowości Różaniec Drugi dwa gospodarstwa – Eko Raj Adama i Ewy Komosów oraz Eko-Lisek Katarzyny i Artura Lisów – w których w ostatnich latach postawiono na tunele foliowe i rozwój w nich przede wszystkim produkcji wczesnych truskawek. W obu przypadkach inwestycje realizowane są we współpracy z firmą AZ Tunel.
Nowoczesne tunele i uprawa rynnowa u braci Kowalskich
Produkcja truskawek pod osłonami coraz wyraźniej zmienia charakter nowoczesnego przedsiębiorstwa jagodowego. Wysoka presja chorób, problemy pogodowe, konieczność ograniczania ryzyka produkcyjnego oraz rosnące koszty pracy sprawiają, że plantatorzy coraz częściej inwestują w rozwiązania pozwalające precyzyjnie kontrolować mikroklimat i poprawiać ergonomiczność. Znakomitym przykładem takiego kierunku rozwoju jest gospodarstwo Radosława i Łukasza Kowalskich w miejscowości Wólka Gołowska koło Błędowa, w którym wdrożono kompleksowy system produkcji truskawek w tunelach i na rynnach uprawowych z firmy AZ Tunel.
Uprawa pod osłonami to stabilizacja produkcji
Rosnąca presja ze strony zmieniającego się klimatu sprawia, że produkcja borówki coraz częściej wymaga nie tylko wiedzy i doświadczenia, ale również inwestycji ograniczających ryzyko. Wiosenne przymrozki, gradobicia, gwałtowne wichury czy letnie fale upałów mogą w krótkim czasie zniweczyć efekty całorocznej pracy. Nic więc dziwnego, że rośnie liczba plantatorów decydujących się na uprawę pod osłonami. Do tego grona należy Mateusz Pilch z Wielkopolski, który od prawie 30 lat zajmuje się uprawą tego gatunku. Dziś jego gospodarstwo jest przykładem konsekwentnie realizowanej strategii inwestowania w bezpieczeństwo produkcji, a jednym z filarów tego rozwoju są konstrukcje tunelowe z firmy AZ Tunel.
Truskawka
Jak zmienia się produkcja odmian powtarzających owocowanie
Przez wiele lat o powodzeniu uprawy truskawek decydował przede wszystkim wybór odmiany. Dziś coraz większe znaczenie ma również rodzaj sadzonki. Testy prowadzone w niemieckiej Stacji Doświadczalnej Köln-Auweiler oraz wyniki prezentowane przez hodowców 23 kwietnia w czasie Dnia Tunelowego (czyt. też „Jagodnik” 5/2026) pokazują, że odpowiedni dobór materiału nasadzeniowego może wpływać nie tylko na termin rozpoczęcia zbiorów, ale również na przebieg plonowania, organizację pracy i opłacalność produkcji. Czy nowe typy sadzonek zastąpią, czy może tylko uzupełnią technologię uprawy zdominowaną w ostatnich latach przez materiał typu tray oraz frigo?
Między gruntem a tunelem
W gospodarstwie Michała i Urszuli Stasiaków (fot. 1), prowadzonym wspólnie z bratem Grzegorzem Stasiakiem w Sarbinowie koło Poznania, truskawki stanowią obecnie fundament produkcji. Obok 11 ha plantacji w otwartym gruncie, zdecydowano się na uprawę tych roślin w tunelach na rynnach w substracie. Gospodarze przekazali, że nie podjęli tej decyzji z ciekawości czy mody, ale stanowiła odpowiedź na realia – stanowiska stawały się coraz trudniejsze, ze względu na namnażanie się patogenów glebowych oraz ograniczoną możliwość rotacji pól, co stwarzało coraz większe ryzyko w klasycznej uprawie.
Nawożenie i biostymulacja gdy pogoda nie sprzyja
Kolejna edycja „Truskawkowych Inspiracji” przyniosła wiele nowości, ale jednocześnie wyzwań. Tegoroczna zima zaskoczyła bardzo niskimi temperaturami, a wiosna obfitowała w wyjątkowo silne przymrozki. Plantatorzy truskawek musieli dostosować programy nawożenia i ochrony do zastanych warunków, wiele plantacji wymagało szczególnej uwagi i wdrożenia intensywnych zabiegów stymulujących i regeneracyjnych. W pierwszej części relacji z wydarzenia, które odbyło się 13 czerwca w Hornigach, przedstawiam programy nawożenia i biostymulacji wdrożone w ramach projektu na plantacjach Mateusza i Magdaleny Włodarczyków, ze szczególnym uwzględnieniem reakcji na trudne warunki pogodowe.
Lokalna marka – Truskawki z Przykony
Jeszcze dziesięć lat temu produkcja truskawek w gospodarstwie Izabeli i Mateusza Osajdów (fot. 1) w Przykonie koło Turku (w woj. wielkopolskim) odbywała się na zaledwie kilkudziesięciu arach. Dziś jest ono rozpoznawalne w całym regionie, a „Truskawki z Przykony” zostały wyróżnione tytułem „Truskawkowej Marki Roku 2026”. Sukces ten nie jest jednak przypadkiem, ale efektem połączenia starannie prowadzonej produkcji w tunelach, konsekwentnego budowania własnej marki oraz bezpośredniego kontaktu z konsumentami.
Malina
Modele produkcji malin i jeżyn
Współczesna produkcja owoców jagodowych coraz rzadziej opiera się na pojedynczym systemie uprawy czy jednej odmianie. Coraz częściej przybiera formę złożonych, wieloetapowych modeli produkcyjnych, w których kluczową rolę odgrywają planowanie sezonu, sterowanie terminami owocowania oraz dywersyfikacja systemów uprawy. Dobrym przykładem takiego podejścia są uprawy w firmie Agronom Berries Group, w której produkcja malin i jeżyn została oparta na precyzyjnie zaprojektowanym systemie łączącym różne technologie, typy sadzonek oraz odmiany o zróżnicowanej biologii owocowania. Celem wykorzystywanego modelu nie jest jedynie maksymalizacja plonu, ale przede wszystkim jego stabilizacja w czasie oraz zapewnienie ciągłości podaży owoców deserowych przez cały sezon.
W tunelach pod presją zagrożeń (cz. I)
Szkolenie odbywające się pod hasłem Berry Trip 2026 – malina, zorganizowane 19 czerwca w gospodarstwie Pawła Chojnackiego w Promnej-Kolonii koło Białobrzegów (fot. 1), było okazją do technicznej dyskusji o aktualnych wyzwaniach w produkcji malin pod osłonami. Zarówno debata, jak i rozmowy na plantacji szybko przeniosły się z poziomu ogólnych obserwacji na konkretne rozwiązania dotyczące przezimowania roślin, ochrony przed przymrozkami, jakości materiału nasadzeniowego, biostymulacji oraz biologicznej ochrony przed szkodnikami. Wielu uczestników wydarzenia podkreślało, że rynek malin przechodzi obecnie trudny okres, ale zgodnie przyznawano, że nowoczesna produkcja tunelowa pozostaje kierunkiem rozwoju gospodarstw nastawionych na wysoką jakość owoców i współpracę z wymagającymi odbiorcami.
Borówka
Borówka premium w pojemnikach na 18 hektarach
W ostatnich dniach maja odwiedziłem gospodarstwo Legsad Fruit Farm położone w okolicach Legnicy, prowadzone przez Renatę i Rafała Koźlaków. Od lat kojarzone jest ono przede wszystkim z produkcją malin i jeżyn wysokiej jakości, trafiających do wymagających odbiorców oraz sieci handlowych, w których oczekiwane są owoce klasy premium. W ostatnich latach właściciele zdecydowali się jednak na rozwinięcie kolejnego kierunku produkcji – borówki wysokiej. Od początku założenie było jasne – produkcja ma opierać się na nowoczesnych genotypach, wysokiej jakości owocach oraz technologii pozwalającej uzyskać możliwie najbardziej wyrównany plon.
Dobra odmiana to za mało
W Zienkach w województwie lubelskim 29 maja odbyło się letnie spotkanie Stowarzyszenia Polskich Plantatorów Borówki. W tym roku członkowie stowarzyszenia odwiedzili siedzibę firmy Agronom Plants. Osią spotkania była uprawa borówek i technologie w niej wykorzystywane, ale nie zabrakło miejsca także dla innych gatunków jagodowych.
Mechaniczny zbiór borówki – technologia, wyzwania i przyszłość
Na te tematy rozmawiałem z Remigiuszem Weżgowcem – założycielem i właścicielem firmy Agrowiec, który od początku istnienia przedsiębiorstwa odpowiada za jego strategiczny rozwój, budowanie relacji z kluczowymi światowymi producentami oraz rozbudowę oferty produktowej. W swojej pracy stawia na bezpośredni kontakt z rolnikami i plantatorami. Jak podkreśla – zakup maszyn stanowi dopiero początek drogi, a kluczem do sukcesu i stabilności gospodarstw jego klientów jest niezawodny, profesjonalny serwis posprzedażowy (after-sales service). Firma ta od 2007 roku jest przedstawicielem i dystrybutorem w Polsce maszyn marki Oxbo.
Porzeczka
Kompleksowa technologia prowadzenia plantacji czarnej porzeczki
Projekt „Porzeczka 2026”, realizowany przez firmy BIO-GEN, Bio-Lider i PROCAM Polska oraz redakcję „Jagodnika”, był jednym z najbardziej kompleksowych programów doradczych prowadzonych w ostatnich latach w uprawie czarnej porzeczki. Jego celem było pokazanie, w jaki sposób nowoczesne rozwiązania z zakresu nawożenia, biostymulacji i ochrony roślin mogą pomóc w osiągnięciu wysokich plonów, nawet w trudnych warunkach pogodowych. Dodatkowo w projekt zaangażowały się firmy partnerskie – Bayer sp. z o.o., FMC Agro, ICB Pharma oraz UPL Polska (fot. 1).
Tylko u nas
Siarka – pierwiastek o wielkim znaczeniu dla roślin
Praktyka nawożenia roślin jagodowych przez lata skupiała się głównie na triadzie azotu, fosforu i potasu. Takie jednostronne podejście doprowadziło do paradoksu – choć rośliny te potrzebują zbliżonych ilości siarki (S) i fosforu (P), ten pierwszy składnik został zapomniany w programach dokarmiania upraw. Geneza tego stanu rzeczy ma podłoże historyczno- -ekologiczne. W drugiej połowie XX wieku rozwój przemysłu ciężkiego i powszechne spalanie paliw stałych uwalniały do atmosfery olbrzymie wolumeny dwutlenku siarki (SO2), które – powracając w postaci kwaśnych deszczów – stanowiły darmowe źródło tego pierwiastka dla rolnictwa i pokrywały zapotrzebowanie roślin.
Ukryte mechanizmy strat jakości
W produkcji jagodowej owoce często tracą jakość, zanim producent zobaczy pierwszy wyraźny tego objaw. Miękkość, niska zawartość cukrów, wodnistość, drobnienie czy objawy szarej pleśni po zbiorze są zwykle końcowym efektem wcześniejszych zaburzeń w korzeniach, gospodarce wodnej, mikroklimacie, zapyleniu lub organizacji zbioru. Dlatego diagnostyka jakości owoców (tab. 1 na str. 92) powinna koncentrować się nie tylko na objawach widocznych w chwili zbioru, lecz przede wszystkim na stabilności całego systemu produkcji, który te owoce budował przez wcześniejsze dni i tygodnie.
Dlaczego plantacje gwałtownie usychały. Cz. I – mechanizmy fitotoksyczności i zasuszania
Mijający sezon wegetacyjny przyniósł ekstremalne fale upałów, które dla wielu upraw porzeczek, malin i borówek stanowiły bezprecedensowe wyzwanie fizjologiczne. Podczas szczegółowych lustracji terenowych przeprowadzanych w tym roku na plantacjach towarowych obserwowano niepokojące zjawisko – krzewy o wysokim potencjale plonotwórczym w bardzo krótkim czasie zbiegającym się z okresami intensywnej ochrony i pielęgnacji, wykazywały objawy nagłego zasychania. Jakie czynniki środowiskowe i fizjologiczne mogły zadecydować o tak gwałtownej reakcji roślin?
Targi/konferencje
Technologie i nowości dla branży jagodowej
Tegoroczne targi Macfrut w Rimini (21-23 kwietnia) obfitowały w wiele interesujących rozwiązań dla sektora jagodowego. Wśród nich były zarówno elementy wpisujące się w standardy rolnictwa precyzyjnego, jak również nowe odmiany czy wyposażenie przechowalni lub przetwórni owoców. Poniżej zebrałem najciekawsze z nich – niektóre z powodzeniem można zaimplementować w polskich gospodarstwach, inne stanowią dopiero pieśń przyszłości.
