Wiosna 2026 roku postawiła producentów borówki przed wyjątkowo trudnymi wyzwaniami. Dwie fale silnych przymrozków pod koniec kwietnia spowodowały znaczne uszkodzenia pąków kwiatowych, młodych pędów i pierwszych liści. W wielu gospodarstwach straty w plonie szacowane są obecnie na 30–50%. Dodatkowo po okresie mrozów pojawiły się intensywne opady deszczu, wysoka wilgotność i wzrost temperatury – warunki idealne do rozwoju najgroźniejszych chorób grzybowych borówki, która właśnie kwitnie. Jak uchronić przed nimi plantację opowiedział Przemysław Kostrzewski z firmy BASF.
Uszkodzenia mrozowe – wrota dla infekcji
Przymrozki nie tylko ograniczają potencjał plonotwórczy roślin. Powodują również liczne mikrouszkodzenia tkanek – pęknięcia dna kwiatowego, uszkodzenia zawiązków, liści i młodych przyrostów. To właśnie przez takie miejsca patogeny mogą łatwo wnikać do roślin.
Połączenie uszkodzeń mechanicznych z wysoką wilgotnością oraz częstymi opadami znacząco zwiększa ryzyko infekcji przez sprawcę szarej pleśni (Botrytis cinerea). Dlatego okres pełni kwitnienia jest uznawany za jeden z najważniejszych momentów ochrony plantacji.
Eksperci podkreślają, że zabiegi powinny być wykonywane regularnie, zwykle co 7–10 dni, przy zachowaniu możliwie szczelnego programu ochrony.
Signum 33 WG i Scala – kluczowe rozwiązania w okresie kwitnienia
W ochronie borówki przed szarą pleśnią Przemysław Kostrzewski zarekomendował przede wszystkim dwa fungicydy: Signum 33 WG oraz Scala.
Signum 33 WG zawiera dwie substancje czynne – boskalid i piraklostrobinę. W uprawie borówki stosowany jest w dawce 0,5 kg/ha. Preparat szczególnie dobrze wpisuje się w ochronę od początku kwitnienia aż do jego zakończenia. Dzięki połączeniu dwóch substancji o odmiennym mechanizmie działania zapewnia wysoką skuteczność zarówno profilaktyczną, jak i ograniczającą rozwój infekcji we wczesnej fazie.
Boskalid działa systemicznie i jest wyspecjalizowany w zwalczaniu szarej pleśni. Z kolei piraklostrobina wykazuje głównie działanie kontaktowe i translaminarne, wspierając ochronę zapobiegawczą oraz poszerzając spektrum zwalczanych patogenów. Dzięki temu stosowanie Signum może jednocześnie ograniczać zagrożenie ze strony innych chorób liści, a także antraknozy, której presja zwykle wzrasta wraz ze wzrostem temperatury i utrzymującą się wilgotnością.
Drugim rozwiązaniem jest Scala, oparta na substancji czynnej pirymetanil. Produkt wyróżnia się bardzo dobrym działaniem przeciwko szarej pleśni zarówno w zastosowaniach zapobiegawczych, jak i interwencyjnych. Ekspert BASF przekazał, że jest szczególnie przydatny w sytuacjach, gdy plantator ma wątpliwości, czy wcześniejsza ochrona była wystarczająco skuteczna lub gdy wystąpiły warunki sprzyjające infekcjom.
Należy jednak pamiętać, że pirymetanil najlepiej działa w niższych temperaturach. Zabieg preparatem Scala powinien być wykonywany przy temperaturze nieprzekraczającej 20°C, co umożliwia skuteczne wnikanie substancji do tkanek roślinnych.
Strategia antyodpornościowa to konieczność
Dr Paweł Krawiec i Przemysław Kostrzewski zwracali uwagę, że skuteczna ochrona przed szarą pleśnią wymaga nie tylko doboru odpowiednich preparatów, ale również właściwego zarządzania odpornością patogenów.
Do najważniejszych substancji czynnych wykorzystywanych obecnie przeciwko Botrytis cinerea należą: fluopyram, cyprodynil, fludioksonil, boskalid, piraklostrobina oraz pirymetanil. Każda z nich reprezentuje inną grupę chemiczną i odmienny mechanizm działania.
Przy układaniu programu ochrony należy bezwzględnie rotować mechanizmy działania. Jeżeli w pełni kwitnienia zastosowano Signum, kolejny zabieg warto wykonać preparatem zawierającym substancję z innej grupy chemicznej, np. pirymetanil w preparacie Scala. Takie postępowanie ogranicza ryzyko powstawania ras odpornych patogena i pozwala utrzymać wysoką skuteczność fungicydów przez kolejne lata.
Jednocześnie zaleca się przestrzeganie maksymalnej liczby zabiegów poszczególnymi preparatami. Zarówno Signum, jak i Scala nie powinny być stosowane więcej niż dwa razy w sezonie.
Zapraszamy do obejrzenia materiału wideo, nagranego na plantacji w Karczmiskach. Dowiecie się z niego więcej także o rejestracji środków ochrony i o aktualnych procedurach w tym zakresie.
