Rosnące koszty produkcji oraz coraz większa zmienność warunków pogodowych sprawiają, że intuicyjne zarządzanie nawadnianiem i fertygacją przestaje być wystarczające. Coraz więcej producentów borówki, malin czy innych gatunków jagodowych sięga po rozwiązania umożliwiające stały monitoring warunków panujących zarówno w glebie, jak i w otoczeniu roślin. Jednym z takich systemów są czujniki firmy Weenat, które dostarczają danych wspomagających podejmowanie decyzji dotyczących nawadniania, nawożenia oraz zarządzania mikroklimatem upraw. W tym roku zostały one włączone do projektu Borówkowe Factory.
Monitoring strefy korzeniowej
Olivier Vasseur reprezentujący to przedsiębiorstwo przekazał, że jednym z najważniejszych elementów oferty Weenat jest czujnik fertygacyjny przeznaczony do monitorowania parametrów gleby w strefie korzeniowej. Urządzenie jednocześnie mierzy dwa kluczowe wskaźniki: objętościową zawartość wody w glebie oraz przewodność elektryczną (EC), będącą pośrednim wskaźnikiem zasolenia podłoża i koncentracji składników pokarmowych.
Pomiar wilgotności wykonywany jest w sposób ciągły, a dane przesyłane są automatycznie do aplikacji co 15 minut. Producent nie musi więc wykonywać ręcznych pomiarów za pomocą przenośnych mierników – informacje o stanie podłoża są dostępne na komputerze lub smartfonie praktycznie w czasie rzeczywistym.
Szczególnie cenną funkcją jest możliwość ustawiania alarmów. System może informować użytkownika zarówno o niedoborze wody, jak i o przekroczeniu bezpiecznego poziomu zasolenia. W przypadku borówki ma to szczególne znaczenie, ponieważ gatunek ten jest bardzo wrażliwy na nadmierne stężenie soli w strefie korzeniowej. Dzięki bieżącej kontroli EC można odpowiednio wcześnie zareagować, np. zwiększając udział czystej wody w cyklu nawadniania i ograniczając ryzyko stresu roślin.
Z drugiej strony zbyt niskie wartości EC mogą sygnalizować konieczność intensyfikacji fertygacji. W praktyce oznacza to możliwość precyzyjniejszego dostosowania dawek nawozów do aktualnych potrzeb plantacji.
Szybki montaż
Aby uzyskiwane pomiary były reprezentatywne, kluczowe znaczenie ma właściwe umiejscowienie sondy. Czujnik powinien znajdować się w aktywnej strefie korzeniowej, najczęściej na głębokości około 20–30 cm, czyli tam, gdzie koncentruje się większość korzeni odpowiedzialnych za pobieranie wody i składników pokarmowych.
Podczas montażu istotne jest również umieszczenie sondy w nienaruszonej strukturze gleby oraz ograniczenie obecności pustych przestrzeni powietrznych wokół elementu pomiarowego. Dzięki temu odczyty lepiej odzwierciedlają rzeczywiste warunki panujące przy korzeniach.
Czujnik wyposażony jest również w pomiar temperatury gleby, wykorzystywany do kalibracji odczytów, ale jednocześnie stanowiący dodatkowe źródło informacji o warunkach wzrostu roślin.
Komunikacja odbywa się za pośrednictwem sieci komórkowej 4G/5G. Karta SIM znajduje się wewnątrz urządzenia, dlatego instalacja nie wymaga tworzenia dodatkowej infrastruktury telekomunikacyjnej na plantacji.
Mikroklimat pod kontrolą
Oferta Weenat obejmuje również czujniki przeznaczone do monitorowania warunków panujących w tunelach foliowych. Urządzenie mierzy temperaturę i wilgotność powietrza, a następnie automatycznie oblicza wskaźnik VPD (Vapor Pressure Deficit), czyli deficyt ciśnienia pary wodnej.
Parametr ten zyskuje coraz większe znaczenie w nowoczesnej produkcji ogrodniczej, ponieważ bezpośrednio wpływa na intensywność transpiracji roślin. Zbyt wysokie wartości VPD oznaczają nadmierne obciążenie roślin procesem parowania, natomiast zbyt niskie mogą ograniczać wymianę gazową i pogarszać warunki fotosyntezy.
Dzięki bieżącym pomiarom producent otrzymuje wskazówki dotyczące konieczności otwierania lub zamykania tuneli oraz innych działań wpływających na mikroklimat uprawy. Co istotne, wszystkie dane są dostępne zdalnie, co pozwala kontrolować warunki nawet podczas nieobecności w gospodarstwie.
Dane, które wspierają decyzje
Wszystkie informacje gromadzone przez czujniki trafiają do jednej platformy cyfrowej. Użytkownik może analizować przebieg parametrów na wykresach, eksportować dane do arkuszy kalkulacyjnych oraz tworzyć zestawienia obejmujące cały sezon produkcyjny.
W praktyce oznacza to możliwość budowania własnej bazy wiedzy o funkcjonowaniu plantacji, porównywania poszczególnych sezonów oraz oceny skuteczności stosowanych strategii nawadniania i fertygacji.
Nowoczesne czujniki nie zastąpią doświadczenia producenta, ale dostarczają informacji, które jeszcze kilka lat temu były praktycznie niedostępne. W warunkach rosnącej presji na efektywne gospodarowanie wodą i nawozami stają się one coraz ważniejszym narzędziem wspierającym produkcję owoców jagodowych. Cały proces instalacji czujników możecie obejrzeć na materiale wideo poniżej. Dowiecie się także więcej o liczbie czujników potrzebnych w gospodarstwie i innych aspektach technicznych.
Materiał powstał w ramach projektu Borówkowe Factory we współpracy z firmą Weenat
