Jeszcze kilka lat temu otwieranie i zamykanie tuneli foliowych było jedną z najbardziej pracochłonnych czynności wykonywanych na plantacjach owoców jagodowych. Dziś coraz więcej gospodarstw decyduje się na konstrukcje wyposażone w automatyczne systemy wietrzenia, które pozwalają szybko reagować na zmieniające się warunki pogodowe i precyzyjniej zarządzać mikroklimatem.
Podczas wizyty w gospodarstwie Karoliny i Marka Wolf w okolicach Kalisza o rozwiązaniach stosowanych w nowoczesnych tunelach Haygrove opowiadał Remigiusz Maryniak. To właśnie tutaj można porównać dwie konstrukcje wyposażone w automatyczne systemy wentylacji – EZvent oraz najnowszy model Total Vent zainstalowane na plantacjach borówki wysokiej.
Skuteczniejsze zarządzanie klimatem
Gospodarstwo państwa Wolf prowadzi na ponad 12 ha uprawia borówkę wysoką – w zdecydowanej większości już w tunelach foliowych.
Około 4 ha stanowią tunele EZvent, które pracują już od pięciu sezonów, natomiast kolejne ponad 6 ha zajmują nowo montowane tunele Total Vent. To pozwala porównać sprawdzone rozwiązania z najnowszą konstrukcją wprowadzoną przez firmę Haygrove.
EZvent – wentylacja od poziomu rynny
W tunelach EZvent folia zwijana jest od wysokości rynny wodnej do charakterystycznego przegięcia konstrukcji (S-Bend). Powstające okno wentylacyjne ma około dwóch metrów wysokości.
Dużą zaletą tego rozwiązania jest możliwość niezależnego otwierania lewej i prawej strony tunelu. Pozwala to dostosować wentylację do kierunku nasłonecznienia i ograniczać ryzyko przegrzewania roślin oraz przypalania liści i owoców.
Istotnym elementem konstrukcji jest również rynna wodna. Oprócz odprowadzania nadmiaru wody podczas intensywnych opadów pełni ona także funkcję uszczelniającą. Po zamknięciu tunelu folia wraz z rurą zwijającą chowa się wewnątrz rynny, tworząc szczelne zamknięcie konstrukcji, co ma szczególne znaczenie wczesną wiosną, kiedy utrzymanie odpowiedniej temperatury jest kluczowe dla rozwoju roślin. Dodatkowym benefitem jest również wzmocnienie konstrukcji.
Mikroklimat pod kontrolą
Jak podkreśla Remigiusz Maryniak, największą zaletą automatycznych systemów wietrzenia nie jest sama wygoda obsługi.
Najważniejsze jest utrzymanie stabilnego mikroklimatu.
Silniki współpracujące ze sterownikiem oraz stacją pogodową pozwalają niemal natychmiast reagować na zmieniające się warunki atmosferyczne – wzrost temperatury, silny wiatr czy opady deszczu.
Ma to ogromne znaczenie zarówno w uprawie truskawek, malin, jak i borówki, gdzie temperatura i wilgotność powietrza bezpośrednio wpływają na jakość owoców oraz termin ich dojrzewania.
Jak pokazuje przykład prezentowanego gospodarstwa, tunele pozwoliły znacząco przyspieszyć zbiory borówki, dzięki czemu owoce trafiły na rynek wcześniej, kiedy ceny były jeszcze bardzo korzystne.
Pięć lat użytkowania bez problemów z folią
Jednym z najczęściej zadawanych pytań dotyczących tuneli z rolowaną folią jest trwałość pokrycia. W prezentowanym gospodarstwie tunele EZvent pracują już ponad pięć sezonów.
Jak podkreśla Remigiusz Maryniak, mimo wielokrotnego otwierania i zamykania konstrukcji nie obserwuje się uszkodzeń folii w miejscach jej rolowania. Zastosowano folię o grubości 180 µm, która jest bardziej odporna mechanicznie niż standardowe folie 150 µm. Przy prawidłowym montażu oraz odpowiednim napięciu lin żywotność pokrycia może wynosić w takim tunelu nawet 7–8 sezonów.
Total Vent – wentylacja otwierana aż do kalenicy
Drugą prezentowaną konstrukcją był najnowszy tunel Total Vent.
W tym rozwiązaniu folia zwijana jest aż do samego szczytu konstrukcji. Takie rozwiązanie zapewnia jeszcze skuteczniejszą wymianę powietrza niż klasyczne systemy bocznego wietrzenia.
Konstrukcja została zaprojektowana specjalnie z myślą o takim sposobie pracy. Zastosowano m.in. mocniejsze rury zwijające o średnicy 50 mm oraz odpowiednio zmodyfikowany kształt łuków.
Rozwiązanie to szczególnie dobrze sprawdza się w uprawie borówki oraz czereśni.
Możliwość zwinięcia folii aż do kalenicy ma jeszcze jedną zaletę. W przypadku prognozowanych intensywnych opadów śniegu cały obiekt można bardzo szybko przygotować do zimowych warunków.
Jak podkreśla Remigiusz Maryniak, zamknięcie nawet kilku czy kilkunastu hektarów tuneli zajmuje zaledwie kilka minut. Dla dużych gospodarstw oznacza to większe bezpieczeństwo i możliwość szybkiej reakcji na gwałtownie zmieniającą się pogodę.
Konstrukcja dopasowana do plantacji
Prezentowany obiekt powstał na istniejącej plantacji borówki, dlatego szerokość naw dostosowano do wcześniej wykonanych nasadzeń.
Jednocześnie producent podkreśla, że system pozwala projektować tunele o szerokości od 6 do 10 metrów, co daje dużą swobodę w dopasowaniu konstrukcji do różnych technologii uprawy oraz liczby rzędów roślin.
W prezentowanym gospodarstwie priorytetem było pełne przykrycie całej powierzchni plantacji. Mimo konieczności wykonania dodatkowych elementów konstrukcyjnych udało się osiągnąć ten cel, zapewniając ochronę wszystkich rzędów borówki.
Więcej w czasopiśmie „Jagodnik”
Automatyczne systemy wentylacji to tylko jeden z elementów nowoczesnych konstrukcji tunelowych. W kolejnych wydaniach czasopisma „Jagodnik” szerzej przedstawimy rozwiązania stosowane w tym gospodarstwie. To co ważne – w tym sezonie większość borówek z upraw tunelowych udało się sprzedać w zadowalających cenach.
