W nowoczesnej produkcji borówek jakość owoców oceniana jest nie tylko w momencie zbioru, ale również po kilku tygodniach przechowywania i transportu. Zachowanie jędrności, ograniczenie uszkodzeń oraz utrzymanie wysokiej jakości handlowej stają się dziś równie ważne jak wielkość plonu. W czasie spotkania w ramach Borówkowego Factory dr Janusz Mazurek z firmy Intermag przedstawił rozwiązania, które mają wspierać naturalną odporność owoców na uszkodzenia i poprawiać ich kondycję przed zbiorem.
Jak podkreślał ekspert, proponowany program nie zastępuje ochrony fungicydowej borówek. Jego celem jest przede wszystkim poprawa właściwości fizycznych owoców oraz wspieranie korzystnego mikrobiomu ich powierzchni. Takie podejście nabiera znaczenia w sytuacji systematycznego ograniczania liczby dostępnych substancji czynnych stosowanych w ochronie roślin.
Program opiera się na dwóch produktach, które mogą być stosowane łącznie:
- Optysil Long Life – zawierający wapń i krzem,
- Bactim Horti – preparat biologiczny oparty na czterech szczepach bakterii z rodzaju Bacillus.
Wapń i krzem – fundament trwałości owoców
Jednym z najważniejszych elementów decydujących o jakości pozbiorczej borówek jest odpowiednia wytrzymałość ścian komórkowych. Wapń odgrywa tutaj kluczową rolę, ponieważ wiąże pektyny obecne w ścianach komórkowych, zwiększając ich stabilność i wytrzymałość mechaniczną.
Silniej związane pektyny są mniej podatne na degradację przez enzymy wydzielane przez patogeny, w tym sprawcę szarej pleśni (Botrytis cinerea). W praktyce przekłada się to na większą odporność owoców na uszkodzenia oraz wolniejsze pogarszanie ich jakości podczas przechowywania.
Drugim składnikiem programu jest krzem, który wzmacnia tkanki i tworzy dodatkową mechaniczną barierę ograniczającą powstawanie mikropęknięć skórki. To szczególnie istotne w okresie dojrzewania, kiedy owoce są najbardziej narażone na uszkodzenia mechaniczne podczas zbioru i transportu. Preparat stosuje się w dawce 1,5 kg/ha.
Mikrobiom jako biologiczna warstwa ochronna
Drugim elementem programu jest preparat Bactim Horti, zawierający bakterie z rodzaju Bacillus. Ich zadaniem nie jest bezpośrednie zwalczanie chorób, lecz zasiedlenie powierzchni owoców przez pożyteczne mikroorganizmy.
Tworzenie stabilnego mikrobiomu na skórce jagód może ograniczać możliwości rozwoju niepożądanych mikroorganizmów poprzez konkurencję o przestrzeń i składniki pokarmowe. Dzięki temu powierzchnia owoców staje się biologicznie bardziej stabilna, co może sprzyjać utrzymaniu ich jakości w okresie przechowywania.
Jak podkreślał specjalista, największe korzyści przynosi jednoczesne zastosowanie obu rozwiązań. Wówczas owoce zyskują zarówno lepiej wzmocnione tkanki dzięki wapniowi i krzemowi, jak i biologiczne wsparcie w postaci korzystnej mikroflory na powierzchni skórki. Produkt stosuje się w dawce 2 l/ha.
Termin stosowania
Dr Janusz Mazurek wyjaśnił, że program przeznaczony jest przede wszystkim na okres bezpośrednio poprzedzający zbiory.
Zalecane jest wykonanie 1–2 zabiegów przed rozpoczęciem zbiorów w odstępach około 7–10 dni, dostosowując termin do przebiegu pogody oraz tempa dojrzewania owoców.
Według przedstawionych zaleceń możliwe jest również wykonywanie zabiegów w trakcie zbiorów, ponieważ zarówno preparat biologiczny, jak i produkty zawierające wapń oraz krzem nie wymagają zachowania okresu karencji.
Materiał powstał w ramach projektu Borówkowe Factory we współpracy z firmą Intermag
