W miejscu, w którym jeszcze do połowy maja rosły kilkuletnie krzewy borówki odmiany ‘Duke’, założono w tym roku nowe nasadzenie. Wcześniej podjęto jednak zadbano o odpowiednie przygotowanie gleby. Jak przygotowano stanowisko i czego można oczekiwać po takim rozwiązaniu? O rekultywacji gleby w wybranych kwaterach projektu Borówkowe Factory rozmawiają dr inż. Radosław Łaźny z Plon Expert Doradztwo Agronomiczne oraz dr Paweł Krawiec z Horti Team.
Rekultywacja gleby przed nowym nasadzeniem borówki
Zakładanie nowej plantacji borówki w miejscu przez wiele lat użytkowanym sadowniczo wymaga szczególnej uwagi. Gleba może mieć pogorszoną strukturę, mniejszą aktywność biologiczną i słabsze warunki dla rozwoju młodego systemu korzeniowego. Dodatkowym wyzwaniem jest ponowne sadzenie tego samego gatunku bez dłuższej przerwy na regenerację stanowiska.
Z takim przypadkiem mamy do czynienia w jednej z kwater projektu Borówkowe Factory. Jeszcze do połowy maja rósł tu rząd starszych krzewów odmiany ‘Duke’. Po ich usunięciu przygotowano bruzdę, w której znalazły się zrębki drzewne. Na części doświadczenia wzbogacono je dodatkowo Carbomatem. Materiały zostały równomiernie wymieszane w profilu gleby, a następnie posadzono nowe rośliny.
Czy takie przygotowanie gleby ułatwi młodym borówkom start po starej plantacji? Koniecznie obejrzyj film:
Rekultywacja gleby jest szczególnie ważna na stanowiskach, które przez wiele lat były intensywnie użytkowane sadowniczo – podkreśla dr Paweł Krawiec.
W doświadczeniu pozostawiono również fragment kontrolny, w którym wykorzystano same zrębki. Pozwoli to w kolejnych miesiącach porównać wzrost roślin i ocenić, czy zastosowane rozwiązanie wpłynęło na wzrost borówek.
Materia organiczna wymieszana z glebą
Po usunięciu starych krzewów do przygotowanej bruzdy wprowadzono zrębki z drzew iglastych oraz Carbomat. Całość dokładnie wymieszano, tak aby materiał został możliwie równomiernie rozprowadzony w strefie przyszłego rozwoju korzeni.
Po posadzeniu młodych borówek powierzchnię wyściółkowano warstwą Carbomatu o średniej frakcji i grubości około 5 cm. Zadaniem takiej warstwy jest nie tylko ograniczenie utraty wilgoci z gleby. Materiał będzie stopniowo ulegał rozkładowi, wpływając na właściwości stanowiska i dostarczając związki organiczne oraz składniki dostępne w strefie korzeniowej.
W przypadku ponownego zakładania plantacji borówki na wieloletnio użytkowanym stanowisku warto pracować nie tylko nad samą strukturą gleby, ale również nad jej aktywnością i warunkami dla rozwoju korzeni. Materiał organiczny można wymieszać ze zrębkami, trocinami lub innym komponentem wykorzystywanym podczas przygotowania stanowiska – wyjaśnia dr inż. Radosław Łaźny.
Carbohumik i Vinassa na dobry start
Kolejnym etapem było podlanie nowo posadzonych roślin mieszaniną Carbohumiku oraz Vinassę. Zastosowanie kwasów humusowych ma wspierać poprawę właściwości gleby oraz rozwój młodego systemu korzeniowego. Dodatek Vinassy ma natomiast stworzyć korzystniejsze warunki dla mikroorganizmów obecnych w glebie i stosowanych preparatach biologicznych.
Jak wyjaśnia dr inż. Radosław Łaźny, mikroorganizmy po wprowadzeniu do gleby potrzebują odpowiednich warunków do szybkiej aklimatyzacji i rozwoju. Dostęp do związków organicznych może ułatwiać ich start i sprzyjać aktywności biologicznej w bezpośrednim sąsiedztwie korzeni.
Jeżeli wykorzystujemy preparaty biologiczne, warto zadbać także o środowisko, w którym mikroorganizmy mają funkcjonować. Kwasy humusowe w połączeniu z Vinassą mogą wspierać ich rozwój i ułatwiać zasiedlanie strefy korzeniowej – mówi doradca.
Aktywność mikroorganizmów może wpływać również na dostępność niektórych składników pokarmowych, między innymi fosforu. Nie zastępuje to jednak prawidłowego nawożenia ani przygotowania stanowiska. Jest elementem szerszego programu odbudowy właściwości gleby.
Doświadczenia z wcześniejszych lat
Carbohumik był już wcześniej wykorzystywany w doświadczeniach prowadzonych przez zespół Horti Team. Jak zaznacza dr Paweł Krawiec, wyniki kilkuletnich obserwacji wskazywały na korzystny wpływ zabiegów na wzrost roślin.
Rozwiązanie stosowano również jako jeden z elementów programu regeneracji starszych kwater borówki po silnych uszkodzeniach pogodowych w 2021 roku. W kolejnych miesiącach obserwowano dobrą odbudowę roślin oraz wzrost nowych pędów.
Niezależnie od sposobu analizy wyników uzyskiwaliśmy pozytywny efekt. W młodych nasadzeniach zwracaliśmy uwagę przede wszystkim na rozwój systemu korzeniowego i tempo wzrostu. Zdarzało się, że roczne rośliny osiągały przyrosty porównywalne z tymi obserwowanymi u starszych sadzonek – mówi dr Paweł Krawiec.
Według przedstawionych podczas rozmowy wyliczeń, koszt dwukrotnego zastosowania Carbohumiku, wraz z aplikacją, wynosił w analizowanych wariantach około 20–30 groszy w przeliczeniu na sadzonkę. Ostateczny koszt zależy jednak od dawki, liczby roślin, sposobu aplikacji i warunków konkretnego gospodarstwa.
Najważniejszy będzie rozwój korzeni
Nowe krzewy zostały posadzone krótko po usunięciu starego rzędu. Dlatego jednym z najważniejszych elementów obserwacji będzie tempo ich przyjmowania się oraz rozwój systemu korzeniowego.
W pierwszych miesiącach oceniane będą również wigor roślin, długość nowych przyrostów i ogólne wyrównanie kwatery. Porównanie fragmentu, w którym zastosowano pełną technologię, z wariantem kontrolnym powinno pokazać, czy sposób przygotowania stanowiska przełożył się na widoczne różnice we wzroście.
To ważne, ponieważ powodzenie nowego nasadzenia zależy nie tylko od jakości sadzonek. Równie istotne są warunki panujące w strefie korzeniowej: struktura podłoża, dostępność wody i powietrza, zawartość materii organicznej oraz aktywność biologiczna gleby.
Efekty zostaną ocenione po sezonie
Czy tak szybka rekultywacja pozwoli młodym borówkom dobrze rozpocząć wzrost na stanowisku zajmowanym wcześniej przez starszą plantację? Odpowiedź przyniosą obserwacje prowadzone w kolejnych miesiącach.
Podczas finałowego spotkania projektu Borówkowe Factory – 4 września 2026 roku (zarejestruj swój udział), będzie można porównać rośliny, ocenić ich przyrosty oraz zobaczyć, jak funkcjonuje system korzeniowy w przygotowanym stanowisku.
