Rozpoczynający się sezon zbioru owoców truskawek to jeden z najważniejszych momentów w całym roku produkcyjnym. To właśnie teraz plantatorzy oczekują efektów wielomiesięcznej pracy, jednak jednocześnie muszą mierzyć się z jednym z największych zagrożeń dla jakości i trwałości owoców – szarą pleśnią. Choroba wywoływana przez Botrytis cinerea może w bardzo krótkim czasie doprowadzić do znacznych strat plonu handlowego. O tym, jak skutecznie chronić plantacje truskawek w okresie zbiorów, mówi Izabela Majewska-Dudek z firmy Andermatt Polska.
Szara pleśń największym zagrożeniem podczas zbiorów truskawek
W okresie dojrzewania i zbioru owoców warunki na plantacjach często sprzyjają rozwojowi chorób grzybowych. Nawet jeśli wiosna była stosunkowo sucha, to poranne rosy, lokalne opady deszczu, ograniczona przewiewność łanu oraz duża masa liściowa tworzą mikroklimat idealny do rozwoju szarej pleśni.
– Rozpoczynają się zbiory wczesnych odmian truskawek uprawianych w gruncie. To długo wyczekiwany moment przez wszystkich producentów, jednak dużym problemem w tym okresie jest skuteczne zwalczanie szarej pleśni. Truskawki zbieramy wielokrotnie w trakcie sezonu, niemal codziennie, dlatego stosowanie tradycyjnych fungicydów posiadających kilkudniowy okres karencji jest bardzo utrudnione – podkreśla Izabela Majewska-Dudek.
Ekspertka zwraca uwagę, że problem ten nasila się szczególnie podczas ciepłej i wilgotnej pogody. Wysoka wilgotność utrzymująca się w łanie sprawia, że patogen może bardzo szybko infekować dojrzewające owoce, obniżając ich jakość i trwałość pozbiorczą.
W trakcie zbiorów pojawia się także mączniak prawdziwy
Jak podkreśla Izabela Majewska-Dudek, na wielu plantacjach równolegle z szarą pleśnią obserwowane są także objawy mączniaka prawdziwego truskawki. W przeciwieństwie do szarej pleśni chorobie tej sprzyjają przede wszystkim wysokie temperatury oraz niedobór opadów.
– Na spodniej stronie liści już w tym momencie można obserwować objawy mączniaka prawdziwego. Jest to konsekwencja suchej i ciepłej pogody, którą obserwujemy od dłuższego czasu. Opadów jest nadal bardzo mało i na wielu plantacjach utrzymuje się susza. W efekcie szara pleśń jest obecnie stosunkowo dobrze opanowana, natomiast mączniak występuje często z dużym nasileniem – informuje ekspertka.
Takie nakładanie się zagrożeń wymaga od plantatorów wyboru rozwiązań umożliwiających jednoczesne ograniczanie obu chorób bez ryzyka przekroczenia okresów karencji.
Jak chronić truskawki podczas zbiorów?
W czasie intensywnego zbioru owoców szczególnego znaczenia nabierają preparaty biologiczne i niskopozostałościowe, które można stosować bez konieczności długiego wstrzymywania zbiorów.
Jak wyjaśnia Izabela Majewska-Dudek, jednym z takich rozwiązań jest VitiSan – biologiczny fungicyd przeznaczony do zwalczania szarej pleśni oraz mączniaka prawdziwego.
– Jest to produkt, który posiada jedynie jednodniowy okres karencji. Dzięki temu może być z powodzeniem stosowany również w trakcie zbiorów owoców. To fungicyd o działaniu kontaktowym, przeznaczony zarówno do stosowania zapobiegawczego, jak i interwencyjnego – wyjaśnia.
W działaniu zapobiegawczym preparat podnosi pH oraz zwiększa ciśnienie osmotyczne na powierzchni roślin, tworząc środowisko niekorzystne dla rozwoju patogenów. Natomiast po wystąpieniu infekcji wykazuje działanie wyniszczające, powodując wysychanie strzępek grzybni i ograniczając dalszy rozwój choroby.

Skuteczność zabiegu zależy od prawidłowej aplikacji
Ekspertka Andermatt Polska zwraca uwagę, że skuteczność preparatów kontaktowych w dużej mierze zależy od jakości wykonania zabiegu.
– Produkt należy aplikować na suche rośliny. Zalecamy również dodatek adiuwanta, który poprawia pokrycie roślin oraz zwiększa odporność preparatu na zmywanie. Ponieważ jest to środek kontaktowy, bardzo ważne jest dokładne pokrycie całej chronionej powierzchni cieczą roboczą – podkreśla.
Duże znaczenie ma również dostosowanie częstotliwości zabiegów do warunków pogodowych. W okresach częstych opadów i wysokiej presji chorób zabiegi powinny być wykonywane częściej. Natomiast podczas suchej i stabilnej pogody odstępy między aplikacjami mogą być wydłużane do 7-10 dni.
Nie zakwaszaj cieczy roboczej
Jednym z najczęściej popełnianych błędów podczas przygotowywania cieczy roboczej jest rutynowe zakwaszanie wody. W przypadku preparatów opartych na mechanizmie podnoszenia pH takie działanie może ograniczać skuteczność zabiegu.
– Nie zalecamy zakwaszania cieczy roboczej. Mechanizm działania produktu opiera się właśnie na podnoszeniu pH na powierzchni roślin, dzięki czemu tworzone są warunki niesprzyjające rozwojowi grzybów. Produkt cechuje się dobrą mieszalnością, jednak należy pamiętać, aby nie obniżać pH wody wykorzystywanej do zabiegu – wyjaśnia Izabela Majewska-Dudek.
Ochrona truskawek podczas zbiorów wymaga elastycznego podejścia
Pierwsze owoce odmian wczesnych, takich jak Alba, Asia, Rumba trafiają już do zbioru, a wraz z rozpoczęciem sezonu rośnie znaczenie skutecznej ochrony jakości plonu. W tym okresie kluczowe staje się stosowanie rozwiązań, które pozwalają ograniczać rozwój szarej pleśni i mączniaka prawdziwego bez konieczności długiego przerywania zbiorów.
Jak podkreśla Izabela Majewska-Dudek, odpowiednio prowadzona ochrona w czasie dojrzewania owoców ma bezpośredni wpływ nie tylko na wielkość plonu handlowego, ale również na trwałość owoców po zbiorze oraz ich atrakcyjność dla odbiorców. W sezonach charakteryzujących się zmiennymi warunkami pogodowymi staje się ona jednym z najważniejszych elementów technologii produkcji truskawek wysokiej jakości.


















