Sezon 2026 może okazać się jednym z najtrudniejszych dla producentów czarnej porzeczki w ostatnich latach. W wielu regionach Polski dojrzewanie owoców przypadło na okres ekstremalnych upałów, gdy temperatury przekraczały 40°C. Tak wysokie wartości, połączone z wcześniejszą suszą, doprowadziły do poważnych uszkodzeń termicznych owoców. Na wielu plantacjach owoce dosłownie uległy „ugotowaniu”, tracąc wartość handlową i przetwórczą. Obecnie zaczynają masowo opadać z krzewów, a w części gospodarstw prowadzenie zbiorów przestało być ekonomicznie uzasadnione.
Najbardziej ucierpiały plantacje odmiany Tisel, która obecnie jest zbierana. Kondycja późniejszych odmian jest zróżnicowana i zależy od lokalizacji plantacji, przebiegu pogody oraz dostępności wody. Już dziś jednak widać, że tegoroczne zbiory będą znacznie niższe od oczekiwanych, a na rynku zabraknie wysokiej jakości surowca.
Rynek przetwórczy potrzebuje owoców, ale brakuje odpowiedniej jakości
Sytuacja na plantacjach wyraźnie kontrastuje z potrzebami przemysłu. Polska pozostaje światowym liderem w produkcji czarnej porzeczki oraz jednym z najważniejszych producentów koncentratu i mrożonych owoców. Zakłady przetwórcze potrzebują surowca, jednak jego podaż jest ograniczona, a jakość wielu partii nie spełnia wymagań technologicznych.
Większość firm produkujących mrożonki zakończyła już skup owoców. Nieliczne zakłady nadal kupują porzeczki do mrożenia, oferując obecnie od 5,50 do 6,00 zł/kg za owoce dostarczane w skrzynkach. Nadal trwa natomiast skup porzeczek przeznaczonych na produkcję koncentratu. Ceny owoców dostarczanych w kistenach wynoszą obecnie od 4,00 do 4,20 zł/kg.
Mniejsza produkcja może jeszcze podnieść ceny
Coraz więcej sygnałów z plantacji wskazuje, że krajowa produkcja czarnej porzeczki będzie wyraźnie niższa niż oczekiwano jeszcze kilka tygodni temu. Oznacza to, że w kolejnych dniach i tygodniach rynek może pozostawać bardzo dynamiczny. Jeżeli przetwórcy będą zmuszeni konkurować o ograniczoną ilość surowca, dalszy wzrost cen skupu jest bardzo prawdopodobny.
Będzie to najprawdopodobniej czwarty sezon z rzędu, w którym produkcja czarnej porzeczki w Polsce nie przekroczy 100 tys. ton. Jeszcze kilka lat temu zbiory czarnych i czerwonych porzeczek przekraczały 110 tys. ton (2020 i2021 rok). Dziś rynek funkcjonuje w zupełnie innych realiach – przy mniejszej podaży i coraz większym wpływie warunków pogodowych na wielkość produkcji.
Przed przetwórstwem trudne tygodnie
Obecna sytuacja pokazuje, że rynek czarnej porzeczki wchodzi w decydującą fazę sezonu. Zakłady przetwórcze potrzebują surowca do realizacji kontraktów, jednak jego dostępność jest ograniczona, a jakość często odbiega od oczekiwań. Jeżeli prognozy dotyczące niższych zbiorów potwierdzą się również w przypadku późniejszych odmian, presja na wzrost cen może utrzymać się do końca kampanii skupu.
Nie można wykluczyć, że ograniczona produkcja w Polsce będzie miała wpływ także na europejski rynek koncentratu z czarnej porzeczki. Polska odgrywa w nim kluczową rolę, dlatego każda znacząca redukcja krajowych zbiorów wpływa na dostępność surowca oraz sytuację cenową w całym sektorze.
Czas na zmianę technologii uprawy
Sezon 2026 po raz kolejny pokazuje, że zmiany klimatyczne stają się jednym z najważniejszych czynników wpływających na produkcję czarnej porzeczki. Coraz częstsze fale upałów oraz długotrwałe okresy suszy sprawiają, że uzyskanie stabilnych plonów bez odpowiedniego zabezpieczenia plantacji staje się coraz trudniejsze. Sam zrost powierzchni nasadzeń, nie jest w stanie wpłynąć na większą produkcję owoców.
Coraz więcej producentów będzie musiało rozważyć inwestycje w systemy nawadniania oraz technologie poprawiające odporność plantacji na stres termiczny i niedobór wody. To może być kierunek, który w najbliższych latach zdecyduje nie tylko o wysokości plonów, ale również o opłacalności produkcji czarnej porzeczki w Polsce.
