Koniec października i początek listopada oznacza dla wielu plantatorów truskawek powtarzających owocowanie stopniowe zakończenie zbiorów. Niektóre gospodarstwa zakończyły produkcję już w połowie października. Coraz niższe temperatury i krótsze dni ograniczają produkcję w tunelach foliowych. Tymczasem w szklarniach koło Kalisza sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Rośliny są w bardzo dobrej kondycji, a najważniejsza fala jesiennych zbiorów dopiero się rozpoczyna.
Gospodarstwo Wiesławy i Zenona Janiaków należy do pionierów szklarniowej produkcji truskawek w Polsce. Owoce uprawiane są tutaj od 2017 roku, a obecnie zajmują około hektara powierzchni szklarniowej. Tegoroczny sezon to drugi rok produkcji odmiany 'Karima’, która zastąpiła wcześniej uprawianą 'Malling Centenary’.
Podczas naszej wizyty pod koniec października rośliny 'Karimy’ były już po pierwszych zbiorach, ale miały przed sobą zasadniczą część jesiennego owocowania. Widać było liczne kwiatostany i rozwijające się owoce. Jak wyjaśnia Zenon Janiak, początkowy plon pochodził z kwiatostanów, które zaczęły rozwijać się jeszcze w szkółce. Dopiero kolejne, rozwijające się już w gospodarstwie, mają zapewnić większą ilość truskawek.
Tegoroczne nasadzenia wykonano z pewnym opóźnieniem, wynikającym z późniejszej dostawy sadzonek. W konsekwencji również główna fala zbiorów przesunęła się na późniejszy termin. Plantator liczy jednak, że produkcja będzie kontynuowana do końca listopada, spodziewa się też, że ceny za owoce będą rosły, w związku z malejącą podażą.
Krajowych truskawek coraz mniej, ceny rosną
Końcówka października przynosi wyraźne ograniczenie dostępności krajowych truskawek. Niskie temperatury spowalniają dojrzewanie owoców w nieogrzewanych tunelach, a coraz większego znaczenia nabiera produkcja szklarniowa. Wkrótce na szerszą skalę pojawią się także pierwsze owoce importowane.
Obecnie na Broniszach za kilogram truskawek trzeba zapłacić około 25,00 – 30,00 zł/kg. W Poznaniu średnia cena osiąga poziom 29,00 zł/kg, a we Wrocławiu i Krakowie – 28,00 zł/kg. W Rzeszowie średnia cena owoców to mniej więcej 27,00 zł/kg. Na niektórych rynkach hurtowych truskawki zniknęły już z oferty.
Sieci handlowe uruchomiły promocje na jedne z ostatnich owoców krajowych w tym sezonie. W sieci Biedronka można je było kupić za 7,99 zł/opak. 250 g (31,96 zł/kg). W sieci Lidl cena 100 g truskawek to 2,99 zł (29,99 zł/kg). Widać jednak, że choć owoce oferowane w sklepach są dobrej jakości, to są już stosunkowo drobne.
Takie warunki mogą sprzyjać gospodarstwom, które potrafią utrzymać produkcję dobrej jakości owoców również późną jesienią. Technologia w oczywisty sposób premiuje w tym momencie uprawę szklarniową. Zenon Janiak podkreśla jednak, że oceniając opłacalność uprawy, nie można kierować się wyłącznie cenami uzyskiwanymi w okresach najmniejszej podaży. Dla wyniku ekonomicznego znaczenie ma średnia cena sprzedaży z całego sezonu, a także koszty utrzymania produkcji.
Dlaczego 'Karima’ zastąpiła 'Malling Centenary’?
Zmiana odmiany była jedną z ważniejszych decyzji podjętych w gospodarstwie w ostatnich latach. Jak wyjaśnia plantator, 'Malling Centenary’ pozwalała uzyskiwać bardzo dobrej jakości owoce, ale jej produkcja wiązała się z wyraźnymi przerwami w zbiorach.
Karima, jako odmiana powtarzająca owocowanie, daje możliwość innego zaplanowania produkcji. Wiosenne zbiory rozpoczynają się już na początku kwietnia, a kolejne fale owocowania pozwalają kontynuować je do połowy lipca. Po wymianie roślin następuje jesienny cykl produkcji, trwający nawet do końca listopada.
Dla gospodarstwa ważna jest nie tylko ilość uzyskiwanych owoców, ale również możliwość utrzymania zatrudnienia i zapewnienia odbiorcom bardziej regularnych dostaw. W obecnych realiach ekonomicznych te kwestie mają coraz większe znaczenie.
Produkcja truskawek w szklarni wymaga jednak precyzyjnego sterowania klimatem, odpowiedniego prowadzenia roślin i starannej organizacji wszystkich zabiegów. W gospodarstwie Janiaków od dwóch lat ochrona uprawy opiera się przede wszystkim na rozwiązaniach biologicznych.
Jak wygląda pełny cykl produkcji truskawek szklarniowych, jak poszczególne odmiany sprawdzały się w szklarni i jakie doświadczenia przyniosło niemal dziesięć lat takiej uprawy? O szczegółach technologii i organizacji produkcji przeczytacie za jakiś czas w czasopiśmie „Jagodnik”.
