Zatrudnienie pracowników sezonowych, szczególnie cudzoziemców, to dziś standard w gospodarstwach produkujących owoce jagodowe. Jednak kluczowe jest nie tylko znalezienie pracownika, ale przede wszystkim jego legalne zatrudnienie i dopilnowanie wszystkich terminów. Poniżej znajdziesz uporządkowany i praktyczny przewodnik, który pomoże Ci uniknąć kosztownych błędów. Dokument ten został opracowany przez Związek Sadowników RP. Na końcu artykułu znajduje link do pobrania całego dokumentu z poradami jak prawidłowo zatrudniać cudzoziemców do prac sezonowych w gospodarstwach.
Dlaczego legalne zatrudnienie jest tak ważne
Każdy plantator powinien mieć świadomość, że nielegalne zatrudnienie niesie poważne konsekwencje. Za każdego pracownika zatrudnionego niezgodnie z przepisami Państwowa Inspekcja Pracy oraz Straż Graniczna mogą nałożyć karę finansową, mandat lub skierować sprawę do sądu.
Brak legalnego zatrudnienia oznacza również problemy dla samego pracownika, który może stracić możliwość ponownego przyjazdu do Polski w celach zarobkowych. W praktyce oznacza to utratę sprawdzonej siły roboczej na kolejne sezony.
Dwie podstawowe ścieżki zatrudnienia pracownika
W gospodarstwach jagodowych stosuje się dwa główne rozwiązania: powiadomienie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi oraz zezwolenie na pracę sezonową.
Powiadomienie to najprostsza i najszybsza forma zatrudnienia. Uprawnia cudzoziemca do pracy bez konieczności uzyskiwania zezwolenia. Dotyczy m.in. osób objętych ochroną czasową, a także – przez okres przejściowy – obywateli Ukrainy legalnie przebywających w Polsce. Złożenie powiadomienia jest bezpłatne.
Z kolei zezwolenie na pracę sezonową jest wymagane przy typowych pracach w rolnictwie, takich jak zbiór owoców jagodowych.
Gdzie i jak składać dokumenty
Wszystkie dokumenty składa się wyłącznie elektronicznie przez stronę praca.gov.pl. Nie ma możliwości składania wniosków w formie papierowej. Link do strony: https://www.praca.gov.pl/eurzad/uslugi-elektroniczne/kreator-wnioskow/
W przypadku zezwolenia sezonowego wniosek kierujesz do powiatowego urzędu pracy właściwego dla Twojego gospodarstwa lub miejsca zamieszkania. Do jego złożenia potrzebny jest profil zaufany.
Najważniejsze terminy, których musisz pilnować
Przy powiadomieniu kluczowy jest termin 7 dni od rozpoczęcia pracy. W tym czasie musisz zgłosić zatrudnienie cudzoziemca. Przekroczenie tego terminu oznacza nielegalną pracę.
W przypadku umowy o pomocy przy zbiorach masz również 7 dni na zgłoszenie pracownika do KRUS.
Przy pracy sezonowej bardzo ważny jest termin 90 dni. Tyle ważne jest zaświadczenie o wpisie wniosku do ewidencji. Jeśli w tym czasie nie zgłosisz rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca, procedura zostanie anulowana, a zatrudnienie stanie się nielegalne.
Dodatkowo, jeśli pracownik nie podejmie pracy w ciągu 2 miesięcy od wydania zezwolenia lub przerwie ją na 2 miesiące, masz obowiązek poinformować o tym urząd.
Powiadomienie o powierzeniu pracy – o czym trzeba pamiętać
Ta forma zatrudnienia jest szybka, ale bardzo restrykcyjna pod względem formalnym. Raz złożonego powiadomienia nie można poprawić ani wycofać, dlatego wszystkie dane muszą być poprawne.
Każda zmiana pracodawcy wymaga nowego powiadomienia. To samo dotyczy zmiany stanowiska, rodzaju pracy, typu umowy lub pogorszenia warunków zatrudnienia, na przykład obniżenia wynagrodzenia.
Jeśli jednak podpisujesz kolejną umowę z tym samym pracownikiem, bez przerwy i na tych samych warunkach, nie musisz składać nowego powiadomienia. Wystarczy to pierwsze.
Zezwolenie na pracę sezonową – praktyczne wskazówki
Składając wniosek, musisz dołączyć potwierdzenie opłaty w wysokości 100 zł oraz skany dokumentów cudzoziemca, w tym paszportu i – jeśli dotyczy – wizy lub karty pobytu.
Wniosek musi być podpisany. Oświadczenia wymagają osobnych podpisów, natomiast pozostałe załączniki mogą być podpisane zbiorczo razem z wnioskiem.
Czas rozpatrzenia wniosku wynosi zazwyczaj 7 dni roboczych, ale może wydłużyć się do 30 dni.
Zatrudnienie pracownika z Polski i z zagranicy – różnice
Jeśli cudzoziemiec przebywa już w Polsce, procedura jest prostsza i kończy się wydaniem decyzji przez urząd.
Jeśli pracownik dopiero przyjeżdża, najpierw otrzymujesz zaświadczenie o wpisie wniosku do ewidencji. Przekazujesz je pracownikowi, który na tej podstawie ubiega się o wizę lub wjazd. Po jego przyjeździe musisz zgłosić ten fakt do urzędu pracy, aby uzyskać ostateczne zezwolenie.
Czy pracownik może pracować przed wydaniem decyzji
Tak, ale tylko pod warunkiem, że zgłosisz jego przyjazd do urzędu pracy. Praca musi odbywać się dokładnie na warunkach określonych w dokumentach.
To ważne w praktyce – pozwala rozpocząć zbiór bez opóźnień.
Obowiązki plantatora po zatrudnieniu
Jako pracodawca masz obowiązek przygotować pisemną umowę i przedstawić ją pracownikowi w zrozumiałym języku. Może to być umowa dwujęzyczna.
Musisz również przekazać jej skan do urzędu pracy przed rozpoczęciem pracy lub – w przypadku zbiorów – w ciągu 7 dni.
Konieczne jest także sprawdzenie dokumentów pobytowych pracownika i przechowywanie ich kopii przez cały okres zatrudnienia.
Nie zapominaj o obowiązkach ubezpieczeniowych oraz o zapewnieniu odpowiednich warunków zakwaterowania. Warunki mieszkaniowe muszą być bezpieczne, a pracownik powinien rozumieć warunki najmu.
Kiedy trzeba złożyć nowe dokumenty
Nowy wniosek lub powiadomienie jest konieczne przy zmianie pracodawcy lub istotnych warunków pracy. Również każda przerwa między umowami oznacza konieczność ponownego zgłoszenia.
Z kolei przy zachowaniu ciągłości zatrudnienia i tych samych warunków formalności nie trzeba powtarzać.
Podsumowanie – jak uniknąć problemów w sezonie
Najważniejsze w zatrudnianiu pracowników sezonowych jest pilnowanie terminów i dokładność dokumentów. Szczególnie ważne są terminy 7 dni oraz 90 dni, które decydują o legalności pracy. Dla plantatorów owoców jagodowych oznacza to jedno – im wcześniej przygotujesz formalności, tym spokojniej przebiegnie sezon zbiorów. Legalne zatrudnienie to nie tylko obowiązek, ale realne zabezpieczenie Twojego gospodarstwa.
Do pobrania cała ulotka ze wskazówkami – LINK
