Początek wegetacji to czas ważnych decyzji na plantacji borówek. Obserwacje prowadzone w Karczmiskach, w ramach projektu Borówkowe Factory, pokazują wyraźnie, że nawet po „typowej” zimie, ze śniegiem, mrozami i bez dużych amplitud temperatur, zakres działań powinien być zróżnicowany w zależności od odmiany i aktualnej kondycji plantacji. O propozycjach firmy Syngenta na ten czas opowiedział dr Michał Noworól.
Przebieg zimy a kondycja roślin
Dr Paweł Krawiec zwrócił uwagę, że ostatnia zima na Lubelszczyźnie charakteryzowała się długotrwałą obecnością okrywy śnieżnej oraz relatywnie stabilnym przebiegiem temperatur. Spadki do około –15°C w styczniu i –20°C w lutym nie były poprzedzone gwałtownymi odwilżami rzędu +15°C, co ograniczyło stres związany z dużą amplitudą temperatur.
Dzięki temu w większości odmian nie stwierdzono istotnych uszkodzeń pąków kwiatowych. Lokalnie odnotowano do 15% uszkodzeń, jednak w wielu kwaterach straty nie wystąpiły.
Jednocześnie gospodarz projektu Borówkowe Factory przekazał, że odmiany takie jak 'Draper’ czy 'Liberty’, u których – mimo braku wyraźnych uszkodzeń pąków – widoczna jest osłabiona kondycja pędów. To sygnał, że regeneracja powinna być jednym z pierwszych elementów strategii wiosennej.
Regeneracja i wsparcie fizjologii roślin
Dr Michał Noworól podkreślił, że w warunkach osłabionej aktywności kambium i potencjalnie ograniczonego przewodzenia wody oraz składników pokarmowych zasadne jest zastosowanie biostymulacji nalistnej po rozwinięciu pierwszych liści.
Produkt Vitaseve, zawierający ekstrakty z alg morskich, aminokwasy, witaminy i fitohormony, rekomendowany jest w dawce 5 l/ha w pierwszym zabiegu, a następnie powtórnie po 10–14 dniach. W doświadczeniach z poprzedniego sezonu dwukrotna aplikacja w fazie ruszenia wegetacji przełożyła się na kilkunastoprocentowy wzrost plonu.
Mechanizm działania opiera się na stymulacji aktywności kambium, poprawie funkcjonowania wiązek przewodzących, usprawnieniu transportu wody i soli mineralnych oraz przyspieszeniu regeneracji tkanek po stresie zimowym.
Preparat może być również stosowany w okresie intensywnego wzrostu, pąkowania i kwitnienia, a także jesienią – po zbiorach – w celu lepszego przygotowania pąków na kolejny sezon.
Recepta na wiosenne przymrozki
W momencie pękania pąków nawet krótkotrwałe spadki temperatury do –1/-2°C mogą powodować mikrouszkodzenia tkanek. Te z kolei stają się wrotami infekcji patogenów.
W sytuacjach zapowiadanych przymrozków warto zastosować Megafol (2 l/ha), najlepiej 1–2 dni przed spodziewanym stresem. Preparat posiada europejską certyfikację jako biostymulator wspomagający rośliny w warunkach stresu abiotycznego, w tym niskich temperatur. Może być łączony z VitaSeve.
Kluczowe jest jednak myślenie systemowe – dobra kondycja jesienią to mniejsze problemy wiosną.
Zamieranie pędów i choroby kory
Dr Paweł Krawiec przyznał, że na plantacjach obserwuje się zamierające końcówki pędów. Część uszkodzeń ma charakter mrozowy, jednak nie można wykluczyć infekcji grzybowych z końca poprzedniego sezonu.
Po okresach chłodów i przy wzroście temperatury wskazane jest wykonanie zabiegu interwencyjnego. W programach konwencjonalnych dr Michał Noworól zarekomendował produkty Switch 62,5 WG oraz Geoxe 50 WG.
Rozwiązanie biologiczne
Coraz większe znaczenie zyskują rozwiązania biologiczne. Tegro, oparty na bakteriach Bacillus amyloliquefaciens, działa trzytorowo. Po pierwsze tworzy mechaniczną barierę ograniczającą wnikanie patogenów, po drugie produkuje metabolity o działaniu antagonistyczny i wreszcie, indukuje naturalne mechanizmy odporności roślin (ISR).
Dawka wynosi 0,185–0,37 kg/ha. Preparat może być stosowany nawet do 10 razy w sezonie (bez okresu karencji; z wyłączeniem dnia zbioru) i jest dopuszczony w rolnictwie ekologicznym. Może być łączony z fungicydami i nawozami dolistnymi zgodnie z tabelami mieszalności.
W praktyce pozwala to budować wydłużone, elastyczne programy ochrony, szczególnie w okresie kwitnienia i dojrzewania owoców.
Okres kwitnienia i budowania plonu
Firma Syngenta posiada w ofercie szereg produktów nawozowych i stymulujących, które można wykorzystać w newralgicznym okresie kwitnienia oraz dojrzewania owoców.
Ekspert Syngenta polecił szczególnie te preparaty:
- MC Set – zawierający ekstrakty z alg, bor i cynk; wspiera żywotność pyłku i proces zapylenia.
- MC Cream – dedykowany fazie kwitnienia, zawiązywania i wzrostu owoców; wspomaga fotosyntezę i podziały komórkowe.
- Benefit PZ (3 l/ha) w połączeniu z MC Cream (2 l/ha) w okresie intensywnego wzrostu – synergicznie zwiększa zarówno liczbę, jak i wielkość komórek owocu.
Efektem jest lepsza wielkość i wyrównanie jagód.
Podniesienie jakości owoców
W fazie dojrzewania, dla poprawy zawartości cukrów i jędrności, zalecany jest Sweet (2 l/ha), aplikowany 2–3-krotnie. W doświadczeniach obserwowano poprawę parametrów Brix oraz lepszą trwałość pozbiorczą.
Uzupełnieniem programu nawożenia dolistnego są m.in. nawóz Plantafol – o zróżnicowanym składzie NPK z mikroelementami czy Calbit C – łatwo przyswajalny wapń w okresie dojrzewania.
Narzędzia wspierające decyzje
Dr Michał Noworól zaprezentował także aplikację, która może być wsparciem dla plantatorów. Spray Assist umożliwiająca analizę warunków pogodowych pod kątem wykonania zabiegów zgodnie z wymogami prawnymi. Aplikacja wskazuje tzw. „okna pogodowe” oraz zapewnia dostęp do aktualnych etykiet rejestracyjnych.
Dodatkowo w ramach projektu przeprowadzono skanowanie gleby w kwaterze przy pomocy systemu Interra Scan – analizując skład granulometryczny, zawartość próchnicy, składniki pokarmowe oraz pH na różnych głębokościach. Tego typu diagnostyka pozwala powiązać zmienność wzrostu roślin z właściwościami stanowiska i precyzyjniej dostosować nawożenie. Więcej dowiecie się z materiału video:
Materiał powstał w ramach projektu Borówkowe Factory 2026 we współpracy z firmą Syngenta
