W warunkach rosnących kosztów nawozów mineralnych oraz ograniczonej dostępności części surowców coraz większego znaczenia nabierają rozwiązania biologiczne poprawiające efektywność wykorzystania składników pokarmowych. Jednym z kierunków jest włączanie do programu nawożenia preparatów mikrobiologicznych, których zadaniem jest zwiększenie dostępności składników w glebie i poprawa ich pobierania przez rośliny. W pierwszym nagraniu w ramach Borówkowego Factory 2026 rozmawiali o tym dr Paweł Krawiec (Horti Team) i Małgorzata Anasiewicz-Krawczyk (Compo Expert).
W minionym sezonie w Karczmiskach przeprowadzono doświadczenie polowe w kwaterze borówki wysokiej z wykorzystaniem preparatu bakteryjnego Magna Aktiv, zawierającego szczepy Lysobacter gummosus oraz Stenotrophomonas geniculata.
Małgorzata Anasiewicz-Krawczyk wyjaśniła, że mikroorganizmy działają komplementarnie. Jeden ze szczepów wspiera udostępnianie składników mineralnych obecnych w glebie, w tym pierwiastków, które w określonych warunkach – jak niekorzystne pH czy stres środowiskowy – mogą być słabiej dostępne (np. fosfor czy żelazo). Drugi wpływa korzystnie na gospodarkę azotową roślin i poprawia efektywność wykorzystania tego pierwiastka. Dodatkowo obserwuje się efekt biostymulujący, przekładający się na aktywność systemu korzeniowego i ogólną kondycję roślin.
Preparat Compo Expert stosowano na początku wegetacji, w dawce 1 kg/ha, tak aby bakterie trafiły bezpośrednio do strefy korzeniowej. Możliwa była aplikacja zarówno przez fertygację, jak i pasowo – np. przy użyciu belki herbicydowej. Jak przekazała Małgorzata Anasiewicz-Krawczyk zaletą rozwiązania jest szeroki zakres tolerancji pH (ok. 4,0–8,0), co w przypadku borówki, uprawianej zwykle w warunkach niskiego pH, ma znaczenie praktyczne. Preparat można łączyć z herbicydami, w tym graminicydami, oraz z kwasami humusowymi stosowanymi w zabiegach wiosennych. Nie zaleca się natomiast mieszania z nawozami zawierającymi miedź, ze względu na jej potencjalnie niekorzystny wpływ na żywotność bakterii.
Ubiegłoroczne wnioski
Najważniejsze wnioski płyną z porównania wariantów nawożenia. W kombinacji, w której utrzymano standardowy poziom nawożenia NPK, zastosowanie Magna Aktiv przyniosło ponad 10% wzrost plonu oraz ponad 14% wzrost liczby owoców, bez negatywnego wpływu na ich wielkość. Owoce nie uległy drobnieniu, co w warunkach zwiększonego plonowania ma istotne znaczenie handlowe. Natomiast w wariancie, w którym jednocześnie obniżono dawki nawozów mineralnych, nie uzyskano porównywalnych efektów.
Dr Paweł Krawiec podkreślił, że brówka wysoka jest gatunkiem o dużych wymaganiach pokarmowych i długim okresie intensywnej wegetacji. W jednym sezonie roślina równocześnie buduje masę wegetatywną, zawiązuje owoce i wykształca plon. Zbyt głęboka redukcja nawożenia podstawowego, szczególnie przy już relatywnie oszczędnym programie, może ograniczyć potencjał produkcyjny. Doświadczenie wskazuje więc, że w pierwszym etapie wdrażania technologii bezpieczniejszym podejściem jest utrzymanie standardowych dawek nawozów mineralnych i wykorzystanie bakterii do zwiększenia efektywności ich wykorzystania.
Wsparcie na trudne czasy
W realiach rynkowych, przy rosnących cenach nawozów i presji na optymalizację kosztów produkcji, rozwiązania mikrobiologiczne takie jak Magna Aktiv mogą stanowić element stabilizujący efektywność nawożenia. Pomagają w poprawie wykorzystania składników już wprowadzanych do gleby i zwiększeniu stabilności plonowania. Zapraszamy do obejrzenia materiału video z plantacji.
Artykuł przygotowany w ramach projektu Borówkowe Factory 2026 we współpracy z firmą Compo Expert
