Na jednej z plantacji gdzie realizowany jest projekt „Porzeczka 2026”, rośliny znajdują się obecnie w fazie kwitnienia – najbardziej krytycznym okresie z punktu widzenia ochrony przed szarą pleśnią (Botrytis cinerea). Jak podkreślają Barbara Witkowska z firmy Bayer oraz Iwona Polewska-Jankowiak z firmy Bio-Gen, to właśnie teraz podjęte działania zadecydują o końcowej jakości i zdrowotności owoców.
Presja choroby zaczyna się wcześniej, niż widać objawy
Warunki panujące w sezonie 2026 – powtarzające się przymrozki, niskie temperatury oraz wysoka wilgotność – sprzyjają infekcjom, które bardzo często mają charakter utajony. Patogen infekuje kwiaty i młode tkanki, rozwijając się bezobjawowo, a pierwsze symptomy pojawiają się dopiero na owocach w okresie dojrzewania lub zbioru. Z tego względu opóźnienie pierwszego zabiegu w czasie kwitnienia jest jednym z najczęstszych i najkosztowniejszych błędów w ochronie plantacji.
Początek kwitnienia to moment startowy programu ochrony
Zalecenia dla plantatorów są jednoznaczne – pierwszy zabieg przeciwko szarej pleśni powinien być wykonany na początku kwitnienia. Barbara Witkowska rekomenduje zastosowanie fungicydu Luna Sensation w dawce 0,8 l/ha jako rozwiązania o działaniu zarówno zapobiegawczym, jak i interwencyjnym. Preparat ten łączy działanie systemiczne i kontaktowe, co pozwala na skuteczną ochronę w warunkach wysokiej presji chorób. Istotne jest, aby nie stosować go więcej niż dwa razy w sezonie i unikać aplikacji w jednym bloku, co ma kluczowe znaczenie dla strategii antyodpornościowej.
Rotacja substancji aktywnych i ciągłość ochrony
W zależności od przebiegu pogody oraz długości kwitnienia, konieczne jest wykonanie dwóch do trzech zabiegów fungicydowych. W sezonach chłodnych kwitnienie wydłuża się, co automatycznie zwiększa ryzyko infekcji i wymaga utrzymania ciągłości ochrony. Kluczowym elementem strategii jest rotacja substancji aktywnych o różnych mechanizmach działania, co ogranicza ryzyko powstawania odporności patogenu.
Uzupełnieniem programu ochrony może być fungicyd Teldor, zawierający fenheksamid, który działa kontaktowo i zapobiegawczo, chroniąc zdrowe tkanki przed infekcją. Jego istotną zaletą jest krótki okres karencji wynoszący 3 dni, co pozwala na elastyczne stosowanie zarówno w trakcie kwitnienia, jak i w okresie przedzbiorczym. Produkt ten stanowi ważny element rotacji, ponieważ jego substancja aktywna nie ma szerokiej reprezentacji w innych preparatach.
Znaczenie kondycji roślin i warunków aplikacji
Efektywność zabiegów fungicydowych w dużej mierze zależy od kondycji roślin. Rośliny osłabione przez przymrozki charakteryzują się wolniejszym transportem substancji aktywnych, co może opóźniać działanie produktów systemicznych. Dlatego tak ważne jest wykonywanie zabiegów w możliwie najlepszych warunkach pogodowych, przy aktywnej fizjologii roślin, nawet jeśli temperatury są relatywnie niskie.
Podejście hybrydowe – kierunek na przyszłość
Jak wskazuje Iwona Polewska-Jankowiak, coraz większego znaczenia nabiera integrowanie ochrony chemicznej z rozwiązaniami mikrobiologicznymi. W warunkach silnego stresu środowiskowego i obniżonej odporności roślin, podejście hybrydowe może zwiększać skuteczność ochrony i wspierać naturalne mechanizmy obronne plantacji.
Ochrona porzeczek przed szarą pleśnią nie może być odkładana w czasie. Kluczowe jest rozpoczęcie programu na początku kwitnienia, utrzymanie ciągłości zabiegów oraz świadome zarządzanie rotacją substancji aktywnych. W sezonie takim jak 2026, gdzie warunki są wyjątkowo wymagające, tylko precyzyjna i konsekwentna strategia ochrony pozwoli ograniczyć straty i zabezpieczyć wysoką jakość owoców.
Materiał powstał w ramach projektu „Porzeczka 2026” we współpracy z firmą BIO-GEN i Bayer
