Niektórzy twierdzą, że obecnie czas płynie o wiele szybciej niż jeszcze kilka lat temu, no i skutkiem tego… mamy już 2026 rok – kolejny pełen wyzwań, nowych pomysłów, planów, inwestycji do zrealizowania itd. Wielu plantatorów dobrze wykorzystało swój czas, przestawiając produkcję ukierunkowaną na owoce przemysłowe na typowo deserową. W ciągu zaledwie paru lat przybyło kilkaset hektarów upraw pod osłonami. Szacujemy, że obecnie jest to w przypadku truskawek w tunelach około 1200 ha oraz nieco więcej, bo około 1400 ha malin. Poza tym, w szklarniach łącznie na około 45 ha produkuje się najwyższej jakości deserowe owoce tych dwóch gatunków.
Ważne sprawy
Truskawkowy optymizm
Od kilku sezonów mamy do czynienia ze stosunkowo dużą opłacalnością uprawy truskawek. W powszechnym w naszym kraju ogólnym narzekaniu na wszystko i wszystkich, szczególnie w rolnictwie, większość plantatorów truskawek wyłamuje się z tego grona. Co bardziej odważni mówią wręcz o bardzo dobrej dochodowości tej produkcji. Zwłaszcza owoców deserowych.
Partner numeru
Tunele, które zbudowały branżę jagodową
Przez prawie 20 lat firma Haygrove współtworzyła nowoczesną produkcję owoców jagodowych w Polsce. Tunele z tego przedsiębiorstwa stoją w wielu gospodarstwach, które z „odważnych pionierów” stały się liderami rynku. Dziś firma nie tylko dostarcza obiekty tunelowe, ale tworzy też całe zaplecze technologiczne, logistyczne i doradcze dla „fabryk” pod folią produkujących nie tylko owoce jagodowe, ale też np. czereśnie w wielu krajach na świecie; oprócz Polski, są to m.in. Wielka Brytania, Portugalia, kraje afrykańskie, Chiny. Klientów chętnie zaprasza również do swoich farm w Wielkiej Brytanii, gdzie przedstawiane są praktyczne aspekty wielu upraw.
Produkcja pod pełną kontrolą
W Małopolsce znajduje się jedno z najbardziej nowoczesnych w Polsce gospodarstw z uprawą truskawek, należące do firmy Amplus. Od pięciu sezonów w miejscowości Czechy koło Słomnik trwa intensywna, w pełni kontrolowana produkcja tych owoców w automatycznie wietrzonych tunelach foliowych z firmy Haygrove. Stanowi to przykład, jak technologia i doświadczenie mogą łącznie tworzyć stabilny system gwarantujący uzyskanie produktu najwyższej jakości.
Inwestycje w najwyższą jakość
Piotr Exner prowadzi wraz z rodziną w miejscowości Czerwona Woda koło Zgorzelca nowoczesną plantację truskawek – Queen Berry. Do użytkowanych obecnie 6 ha tuneli dołączy od najbliższego sezonu kolejne 5,5 ha konstrukcji z firmy Haygrove. Jasny plan na rozwój biznesu pozwolił w ciągu czterech lat na przejście od produkcji choinek do dynamicznie rozwijającej się truskawkowej farmy wykorzystującej nowoczesne, a czasami wręcz nowatorskie rozwiązania.
W tunelach EZ Vent na Słowacji
Farma Slovberry, położona koło Bratysławy w zachodniej Słowacji, należy do grupy producenckiej Dobrý Ježko, jednego z największych producentów owoców w tym kraju. Gospodarstwo dysponuje jedynie 7-8 ha upraw jagodowych, jednak uznawane jest za niezwykle innowacyjne, zwłaszcza w zakresie produkcji borówki wysokiej w tunelach foliowych z serii EZvent.
Ogrodnicy za granicą
Od Ameryki Południowej po Polskę
O ogrodnictwie, certyfikacji i przyszłości produkcji roślinnej rozmawiam z dr Emilią Mikulewicz, która od półtora roku mieszka i pracuje w Ameryce Południowej. Doradza gospodarstwom i firmom w różnych regionach świata w zakresie technologii uprawy, certyfikacji i optymalizacji procesów produkcyjnych. W materiale omawia globalne trendy i różnice między kontynentami oraz wyzwania nowoczesnego ogrodnictwa, a także przekazuje swoje wrażenia z ubiegłorocznej Międzynarodowej Konferencji Truskawkowo-Malinowej Berry Forum.
Truskawka
Perspektywy rozwoju
Ubiegłoroczna edycja Konferencji Truskawkowo-Malinowej – Berry Forum stała się platformą do dyskusji w gronie ekspertów i praktyków o przyszłości uprawy truskawek w Polsce. Podczas debaty omawiano zarówno wyzwania, m.in. związane z dostępem do pracowników i rosnącymi kosztami, jak i szanse na dalszy rozwój produkcji. Co ciekawe, nie tylko w kontekście upraw tunelowych, bowiem – zdaniem uczestników debaty – na rynku wciąż jest miejsce dla truskawek z produkcji polowej.
Z wizytą u szkółkarskich liderów
Thwan van Gennip Groep to jedno z największych holenderskich przedsiębiorstw specjalizujących się w produkcji materiału szkółkarskiego truskawek, malin, jeżyn oraz szparagów. Siedziba firmy znajduje się w Lierop w Holandii, a produkcja zlokalizowana jest w kilku miejscach w promieniu 45 kilometrów od centrali. TVG zaopatruje w materiał nasadzeniowy coraz większe grono klientów krajowych i zagranicznych.
Usuwamy starą uprawę, zakładamy nową
Finał Truskawkowych Inspiracji w 2025 roku był nie tylko okazją do zapoznania się z najciekawszymi kreacjami na prawdopodobnie największej na świecie kolekcji odmian truskawki w warunkach produkcyjnych (czyt. „Jagodnik” 5/2025), technologią ochrony i nawożenia oraz biostymulacji (czyt. „Jagodnik” 6/2025), ale również z ciekawymi rozwiązaniami pozwalającymi na szybkie i efektywne usunięcie starych roślin i założenie nowej plantacji. Całości dopełniły pokazy maszyn.
Stabilność zamiast rekordów
Jedną z ważnych części programu 5. Międzynarodowego Kongresu Truskawkowego, który odbył się w ub. roku w Antwerpii (czyt. też „Jagodnik” 8/2025), była wizyta w holenderskich i belgijskich gospodarstwach specjalizujących się w uprawie truskawek oraz firmach dostarczających rozwiązania do takiej produkcji. W pierwszej części relacji przybliżam informacje z gospodarstwa, które odwiedziliśmy na początku tego wyjazdu studyjnego.
Malina
Po minionym sezonie, u progu nowego
Z roku na rok produkcja malin cieszy się coraz większym zainteresowaniem. W ich uprawie zostały wypracowane już różne systemy począwszy od upraw polowych na zbiór letni – odmiany owocujące na pędach dwuletnich, poprzez system upraw na zbiór jesienny – owocujące na pędach tegorocznych, a skończywszy na malinach uprawianych pod osłonami. W każdym systemie ważna jest jednak ochrona roślin przed szkodnikami, chociaż nie wszystkie i nie wszędzie występują z jednakową intensywnością. Z tej przyczyny warto przypomnieć o zagrożeniach ze strony tych agrofagów, zwłaszcza kiedy mamy jeszcze na świeżo w pamięci problemy minionego sezonu, a jesteśmy w okresie przygotowań do nowego.
Nowoczesne podejście do uprawy
Należąca do ukraińskiego przedsiębiorstwa firma BigRed Berry Farm zlokalizowana jest w Wielkopolsce, w miejscowości Lubosinek i, w mojej ocenie, jest to jedno z bardziej innowacyjnych gospodarstw malinowych w Polsce, a realizowane tutaj inwestycje w dużym stopniu finansowane są przez zagraniczny kapitał. Podczas kolejnych odwiedzin w tym gospodarstwie (materiał z poprzedniej wizyty – czyt. „Jagodnik” 1/2025) spotkałem się z zarządzającym nim Vadymem Boiko, a wrześniowy termin był dobrą okazją do podsumowania sezonu oraz porozmawiania o sukcesach, wyzwaniach, problemach, bieżących działaniach oraz kierunkach dynamicznego rozwoju tej firmy.
Jak utrzymać rentowność produkcji
Zwiększenie rentowności produkcji malin w dobie rosnących kosztów, a także wyzwań wynikających m.in. z ograniczania liczby środków ochrony roślin oraz zmian klimatycznych jest tematem, który spędza sen z powiek wielu plantatorom. O sposobach na zwiększenie opłacalności uprawy dyskutowali podczas Berry Forum 2025 Krzysztof Żabówka z firmy Fall Creek, Robert Bełdowski z firmy Fieldstone Investments a Family Farm, Vadym Boiko reprezentujący firmę BigRed Berry Farm oraz Bartłomiej Muszyński z firmy Legsad. Debatę poprowadził dr Paweł Krawiec.
Borówka wysoka
Z ekologią za pan brat
Gabriela i Krzysztof Królowie są właścicielami jednej z najstarszych w Polsce plantacji borówki wysokiej, zlokalizowanej w województwie świętokrzyskim w miejscowości Brzeście, w gminie Bliżyn. Należeli do niewielkiej grupy plantatorów, którzy rozpoczynali uprawę tego gatunku w naszym kraju. Obecnie zarządzają plantacją o powierzchni 1,6 ha, ale stworzyli także drugą, 10-hektarową w Kucębowie, którą obecnie prowadzi ich syn Maciej. Obie mają certyfikaty ekologiczne, a duża część zebranych z nich owoców trafia na eksport. Plantatorów odwiedziłem na początku września ub. roku, by porozmawiać zarówno o trudnych początkach ich działalności, jak i o obecnych wyzwaniach stojących przed producentami ekologicznych borówek.
Czas na polskie odmiany premium
U podnóża Bieszczadów, w miejscowości Załuż na Podkarpaciu Beata i Paweł Korfantowie od kilkunastu lat prowadzą własną hodowlę odmian północnych borówki wysokiej (czyt. też „Jagodnik” 1/2022). To jedno z nielicznych miejsc w Polsce, w którym w trudnych, ale zarazem niezwykle wartościowych warunkach klimatycznych powstają nowe selekcje tego gatunku, które w przyszłości mogą trafić na krajowe plantacje towarowe. Praca gospodarzy jest dowodem, że polska hodowla borówki ma realną przyszłość i duży potencjał.
Rozwiązania na trudny sezon – ochrona
Finał 6. edycji projektu Borówkowe Factory (czyt. też „Jagodnik” 7 i 8/2025) był świetną okazją do omówienia programów ochrony w kontekście wymagającego sezonu 2025. Kilkakrotnie powtarzające się wiosną okresy niskich temperatur negatywnie wpłynęły na kondycję roślin, co doprowadziło m.in. do większych niż spodziewane problemów z szarą pleśnią. Jak w takiej sytuacji zrównoważyć ochronę biologiczną z konwencjonalną i czy w takich warunkach da się ograniczyć liczbę substancji aktywnych wykorzystanych w programie ochrony?
Borówki z Juszkowego Grodu
Juszkowy Gród w gminie Michałowo – właśnie tam, w niewielkiej wsi na Podlasiu Anna i Marcin Wereszczukowie (fot. 1) prowadzą swoje nieduże gospodarstwo borówkowe. Lokalizacja nie należy do najłatwiejszych, ale udało się w tym miejscu stworzyć wyjątkowy klimat, który w sezonie przyciąga miłośników borówek. Nic więc dziwnego, że ponad połowa zbiorów sprzedawana jest bezpośrednio klientom, z których część przyjeżdża po owoce, a inni na samozbiory, ale wszyscy – w poszukiwaniu smacznych borówek.
Ochrona
Niewidzialny koszt zachwaszczenia
Na wielu plantacjach chwasty oraz roślinność w międzyrzędziach wciąż postrzegane są głównie jako kwestia estetyki lub dodatkowy koszt związany z odchwaszczaniem. Tymczasem z punktu widzenia integrowanej ochrony roślin stanowią jeden z kluczowych, choć często niedocenianych, czynników ryzyka – kształtują warunki wilgotnościowe i termiczne tuż przy glebie, wydłużają okres zwilżenia liści, ułatwiają przemieszczanie się szkodników i patogenów, a także wpływają na ryzyko przymrozków oraz przegrzewania owoców
Nowe narzędzia dla plantatorów
2 grudnia firma Bayer zorganizowała kolejne spotkanie w ramach Forum Doradców Sadowniczych. Wydarzenie zgromadziło doradców i ekspertów z całej Polski, a jego głównymi tematami były najnowsze zmiany w rejestracji środków ochrony roślin, rozwój preparatów biologicznych oraz aktualne zagrożenia w sadach i na plantacjach jagodowych.
Tylko u nas
Od odporności na suszę po smak owoców – niezwykłe role potasu
Potas, obok azotu i fosforu, stanowi jeden z trzech kluczowych makroskładników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania roślin. To właśnie potas jest niejako architektem, który decyduje o efektywności procesów życiowych, odporności na stres i, co najważniejsze dla praktyka, o finalnej jakości plonu.
Targi/Konferencje
Badanie pozostałości pestycydów
Konferencja „Innowacje w ekologicznej uprawie roślin”, która odbyła się 21 października ub. roku w Instytucie Ogrodnictwa – Państwowym Instytucie Badawczym w Skierniewicach (czyt. „Jagodnik” 8/2025), była znakomitą okazją do zwiedzenia nowego budynku Laboratorium Zakładu Badania Bezpieczeństwa Żywności, oddanego do użytku kilka miesięcy wcześniej. Ta nowoczesna placówka umożliwia zaawansowane badania jakości produktów spożywczych. W trakcie zwiedzania omówiono, jak „od kuchni” wygląda badanie poziomów pozostałości, co może być cenną wiedzą dla każdego plantatora.
35 lat innowacji i dynamicznego rozwoju
Spółka technologiczna Bio-Gen, która powstała w Opolu w 1990 roku, jest niewątpliwie liderem we wprowadzaniu na rynek biopreparatów przeznaczonych do stosowania w różnych uprawach. Oferta przedsiębiorstwa cały czas się powiększa o nowe, wyjątkowe w działaniu biopreparaty, a – jak zapewniał jego właściciel Jarosław Peczka podczas uroczystej gali związanej z jubileuszem 35-lecia firmy – takich nowości będzie przybywać w najbliższych latach. Jubileusz celebrowano 18 listopada ub. roku w mieście mieszczącym obecnie centralę firmy, czyli w Łodzi, a dokładnie w łódzkiej Atlas Arenie.
