Plantatorzy borówki coraz częściej koncentrują się na ochronie owoców przed chorobami grzybowymi, tymczasem w drugiej części sezonu równie dużym zagrożeniem może okazać się Drosophila suzukii, czyli muszka plamoskrzydła. Szkodnik ten od lat powoduje poważne straty we Włoszech, Szwajcarii i innych krajach Europy Zachodniej, gdzie opracowano skuteczne strategie ograniczania jego występowania. Doświadczenia tamtejszych naukowców pokazują jednoznacznie, że o powodzeniu ochrony decyduje nie liczba wykonanych zabiegów, lecz odpowiednio wczesne wykrycie obecności owada.
W Polsce zagrożenie z roku na rok rośnie, a jeśli druga połowa lata będzie chłodniejsza, wilgotna i z częstymi opadami, presja szkodnika może gwałtownie wzrosnąć przede wszystkim na plantacjach borówki, malin i jeżyn.
Monitoring plantacji to podstawa skutecznej ochrony
Największym błędem jest rozpoczynanie działań dopiero wtedy, gdy w owocach pojawiają się larwy. W tym momencie część plonu jest już praktycznie stracona. Dlatego eksperci z włoskich i szwajcarskich ośrodków badawczych zalecają rozwieszanie pułapek monitorujących jeszcze przed pełnym dojrzewaniem owoców, najlepiej już w okresie ich wybarwiania. Pułapki powinny znaleźć się zarówno na obrzeżach plantacji, jak i wewnątrz kwater, szczególnie w miejscach zacienionych i wilgotnych. Kontrola odłowionych owadów powinna być prowadzona przynajmniej raz w tygodniu. Jednocześnie warto regularnie sprawdzać owoce pod kątem drobnych nakłuć oraz pierwszych oznak zapadania się skórki, które mogą świadczyć o składaniu jaj przez samice. Badania prowadzone przez szwajcarski Agroscope wykazały również, że największe zagrożenie występuje na plantacjach sąsiadujących z dzikimi jeżynami, czarnym bzem i innymi roślinami stanowiącymi naturalny rezerwuar szkodnika.
Higiena plantacji ogranicza rozwój Drosophila suzukii
Równie ważne jak monitoring jest prowadzenie plantacji w sposób ograniczający możliwość namnażania się szkodnika. Doświadczenia z Włoch pokazują, że pozostawianie przejrzałych, uszkodzonych lub opadłych owoców bardzo szybko prowadzi do wzrostu liczebności populacji. Dlatego zbiory powinny być prowadzone systematycznie, a wszystkie owoce nienadające się do sprzedaży należy jak najszybciej usuwać z plantacji i odpowiednio utylizować. W uprawach borówki warto również zadbać o dobrą przewiewność krzewów poprzez odpowiednie cięcie oraz unikać nadmiernego zagęszczenia roślin, które sprzyja utrzymywaniu wysokiej wilgotności. W wielu gospodarstwach Europy Zachodniej standardem staje się także stosowanie siatek przeciw owadom oraz pułapek do masowego odławiania, ograniczających naloty szkodnika jeszcze przed rozpoczęciem zbiorów. Ochrona chemiczna pozostaje jedynie elementem całego programu i powinna być oparta na wynikach monitoringu oraz aktualnych zaleceniach. W praktyce oznacza to, że właśnie teraz jest najlepszy moment, aby rozpocząć obserwacje plantacji. W przypadku Drosophila suzukii kilka dni zwłoki może zadecydować o jakości i wartości handlowej całego plonu borówki.
