Wysokie temperatury, okresowe niedobory wody i duże obciążenie roślin owocami mogą ograniczać potencjał plonowania malin oraz pogarszać jakość owoców. Dlatego coraz większe znaczenie ma technologia, która wspiera rośliny na różnych etapach rozwoju – od kwitnienia i zawiązywania owoców po intensywny wzrost i zbiory. O doświadczeniach z rozwiązaniami firmy Bioagris opowiadają Szymon Kamiński z Bioagris oraz dr Paweł Krawiec z HortiTeam, koordynator projektu Malinowa Factory w Karczmiskach. Wśród omawianych produktów znalazły się BioCal, XStress, Nurspray HC, nawozy NHCa DELTA i NHK DELTA oraz preparat Slick wspierający gospodarowanie wodą w glebie.
BioCal – wsparcie gospodarki wapniowej już od początku kwitnienia
Jednym z pierwszych elementów technologii jest BioCal, wykorzystywany od początku kwitnienia. Jak wyjaśnia Szymon Kamiński, znaczenie preparatu wiąże się nie tylko z dostarczeniem wapnia, ale również ze wspieraniem jego transportu do rozwijających się organów. Wapń jest ważnym składnikiem budulcowym ścian komórkowych, dlatego prawidłowe zaopatrzenie roślin ma znaczenie dla rozwoju tkanek oraz jakości owoców. Okres kwitnienia i zawiązywania malin jest szczególnie istotny, ponieważ zachodzą wówczas intensywne podziały komórkowe, a rozwijające się owoce zaczynają budować swój potencjał jakościowy.
BioCal wykorzystuje mechanizm określany jako pompa auksynowo-wapniowa, wspierający dystrybucję wapnia w roślinie. W praktyce oznacza to, że przy planowaniu nawożenia warto zwracać uwagę nie tylko na ilość dostarczanego składnika, lecz także na warunki umożliwiające jego pobieranie i transport. Wysoka temperatura, zaburzenia gospodarki wodnej czy intensywny wzrost mogą utrudniać prawidłowe zaopatrzenie rozwijających się tkanek.
XStress – jędrność owoców i utrzymanie ich jakości
Kolejnym rozwiązaniem jest XStress. Jak wspomina Szymon Kamiński, początkowo w doświadczeniach zwracano uwagę na możliwość wydłużenia okresu utrzymywania dobrej jakości owoców. Z czasem pojawiły się również interesujące obserwacje dotyczące ich jędrności, struktury i trwałości pozbiorczej. W ocenach sensorycznych owoce traktowane preparatem były postrzegane jako twardsze i bardziej zwarte. Podczas testów przechowalniczych obserwowano również mniejszy udział owoców porażonych pleśnią.
Dla producentów malin to ważne zagadnienie, ponieważ owoce są delikatne, podatne na uszkodzenia i szybko tracą jakość po zbiorze. Bioagris wskazuje, że działanie XStress odziaływuje między innymi na ograniczanie produkcji etylenu przez owoce, czyli hormonu uczestniczącego w dojrzewaniu i w starzeniu się tkanek (przejrzewanie owoców). Z perspektywy plantatora istotna jest możliwość wspierania roślin w trudnych warunkach i utrzymania jakości owoców, jednak efekty zależą od odmiany, pogody, terminu zabiegu oraz dalszego postępowania z plonem.
Nurspray HC – rośliny warto przygotować na stres przed upałami
Trzecim rozwiązaniem jest Nurspray HC, przeznaczony do profilaktycznego wspierania roślin w warunkach stresów abiotycznych, szczególnie wysokiej temperatury, suszy i nadmiernego nasłonecznienia. Preparat zawiera oligomery kwasu hydroksycynamonowego, pełniące funkcję cząsteczek sygnałowych wspierających uruchamianie naturalnych mechanizmów odpowiedzi roślin na niekorzystne warunki.
Jak podkreśla Szymon Kamiński, w tym przypadku kluczowe jest wcześniejsze przygotowanie roślin, zanim pojawią się skutki silnego stresu. W praktyce oznacza to ze planowanie zabiegów tym preparatem jest dużo prostsze w użytkowaniu, Ekspert wskazuje, że efekt jednorazowej aplikacji utrzymuje się do 4 tygodni i właśnie co 4 tygodnie zaleca stosowanie tego produktu. Szymon Kamiński mówi ze to unikatowy na skale europejską produkt, jedyny w swoim rodzaju produkt który wytwarza w roślinie mechanizm reagowania na stres przed jego wystąpieniem. Dzięki temu roślina łagodniej czas stresu znosi i szybciej z niego jest wyprowadzona.
NHCa DELTA i NHK DELTA – odżywianie dopasowane do potrzeb roślin
W technologii omawianej przez rozmówców ważne miejsce zajmują również nawozy NHCa DELTA i NHK DELTA. Są to specjalistyczne rozwiązania oparte na stabilizowanej formie azotu (forma amidowa), uzupełnione odpowiednio o wapń lub potas. Nawozy mogą być wykorzystywane dolistnie, a także doglebowo, w tym w programach żywienia roślin jagodowych. Ich zadaniem jest wspieranie odżywienia i wzrostu roślin, szczególnie wtedy, gdy zapotrzebowanie na składniki pokarmowe zwiększa się wraz z rozwojem plonu. Przewagą tych produktów jest to, że są przyswajane przez rośliny przy minimalnym nakładzie energetycznym roślin, przez co reakcja roślin po zastosowaniu jest natychmiastowa. Produkty z tej serii to najbardziej efektywne nawozy azotowe na rynku.
Jak wyjaśnia dr Paweł Krawiec, w praktyce po zastosowaniu nawozów Delta można zaobserwować szybką poprawę wyglądu roślin, między innymi intensywniejsze wybarwienie liści. Takie obserwacje są szczególnie interesujące w okresach intensywnego wzrostu i dużego obciążenia owocami, kiedy roślina musi jednocześnie utrzymywać aktywność liści, rozwijać nowe przyrosty i zaopatrywać dojrzewający plon w asymilaty.
Wybór produktów powinien wynikać z potrzeb plantacji, gdy chcemy wesprzeć fazę wegetatywną lepszym rozwiązaniem będzie forma wapniowa NHCa DELTA, jest tańsza i wapń znajduje wtedy większe zapotrzebowanie. NHK DELTA – gdy roślina potrzebuje wsparcia w poprawie wielkości i jakości plonu. Wskazane przez rozmówców podstawowe dawki wynoszą 5l/ha dolistnie oraz 10l/ha w fertygacji.
Slick – efektywniejsze wykorzystanie wody w strefie korzeniowej
Ograniczanie stresu roślin nie kończy się na zabiegach dolistnych. Równie ważne jest zapewnienie wodzie odpowiedniej dostępności w strefie korzeniowej. Temu zagadnieniu poświęcono uwagę w doświadczeniach z preparatem Slick, określanym jako adiuwant doglebowy. Jego zadaniem jest wspieranie przemieszczania się wody w glebie i poprawa warunków jej wykorzystania przez rośliny.
Jak wyjaśnia dr Paweł Krawiec, w nawadnianiu kroplowym woda tworzy wokół emitera strefę zwilżenia, której kształt zależy między innymi od rodzaju i struktury gleby. W określonych warunkach woda może przemieszczać się w głąb profilu poza zasięg najbardziej aktywnych korzeni, a nierównomierne zwilżenie podłoża utrudnia roślinom jej pobieranie. Slick ma wspierać bardziej efektywne wykorzystanie wody, co jest szczególnie ważne w okresach wysokiej temperatury i intensywnego wzrostu owoców.
Preparat należy traktować jako uzupełnienie prawidłowo zaprojektowanego systemu nawadniania, a nie sposób na zastąpienie odpowiedniej ilości wody. W uprawie malin nawet krótkotrwałe przesuszenie podłoża może zaburzać wzrost i rozwój owoców. Slick to produkt bardzo ekonomiczny, stosowany w dawce 1l na ha w miesiącu. W doświadczeniach zauważono większą wilgotność w sferze korzeniowej, wynikało to z mniejszego odparowania i mniejszego przechodzenia wody w strefę niedostępną dla roślin. Badania laboratoryjne firmy Bioagris wykazały większą dostępność wody dla roślin o około 20%. Kolejne badania będą kontynuowane w przyszłych sezonach.
Nie jeden preparat, lecz technologia dopasowana do sezonu
Doświadczenia prowadzone w ramach Malinowej Factory pokazują, że poszczególne rozwiązania warto rozpatrywać jako elementy jednego programu, ale o różnych zadaniach. BioCal wspiera gospodarkę wapniową, XStress pomaga roślinom w warunkach stresu i jest wykorzystywany w działaniach ukierunkowanych na utrzymanie jakości owoców, a Nurspray HC służy profilaktycznemu przygotowaniu roślin na niekorzystne warunki. NHCa DELTA i NHK DELTA uzupełniają program nawożenia, natomiast Slick wspiera gospodarowanie wodą w glebie.
Dla plantatora najważniejsze pozostaje dopasowanie technologii do odmiany, rodzaju podłoża, obciążenia roślin owocami i przebiegu pogody. Preparaty wspomagające nie zastąpią nawadniania, zbilansowanego nawożenia ani prawidłowego prowadzenia plantacji, ale mogą stanowić element przemyślanego programu ograniczania skutków stresu. Ostateczna ocena ich przydatności powinna opierać się na obserwacjach i wynikach uzyskiwanych w konkretnych warunkach gospodarstwa.
Tym samym firma Bioagris przedstawia swoją paletę produktów jako specjalistyczne narzędzia antystresowe. Szymon Kamiński mówi iż dąży do tego aby oferta firmy była kompleksowa w temacie antystresowym, już określa działanie firmy jako antystresowych specjalistów. Obecne portfolio to produkty które wykorzystywane są w praktycznie wszystkich stresach z którymi plantatorzy mogą mieć problemy, a kolejne tego typu rozwiązania są testowane. Szymon podkreśla, że zawsze dobór produktów do palety firmy jest wykładnikiem skuteczności i ekonomiki danego rozwiązania.
Artykuł przygotowany w ramach projektu Malinowe Factory z firmą BioAgris
