Maroko wyłania się jako jeden z krajów o najwyższej średniej wydajności plantacji borówek w przeliczeniu na hektar. Najnowsze dane dotyczące nasadzeń i produkcji wskazują, że wzrost podaży borówek z tego państwa jest napędzany przez nowoczesne technologie uprawy i odmiany, a nie zwiększanie samego areału.
Raport podsumowujący aktualną wiedzę na temat sektora borówkowego w Maroko przygotował portal Blueberries Consulting. W sezonie 2024 w Maroku było 4 829 ha borówek, z czego 3 910 ha znajdowało się w fazie produkcyjnej. Łączna produkcja osiągnęła ponad 71 tys. t, co dało średni plon na poziomie ok. 18,3 t/ha. W ujęciu średniej krajowej taki poziom produktywności plasuje Maroko przed kilkoma innymi dużymi producentami borówek.
Dla porównania, producenci na półkuli południowej, w tym Peru, Chile i Meksyk, raportują niższe średnie plony krajowe. W Peru wysokie plony w niektórych regionach są równoważone przez szybkie rozszerzanie upraw na nowe obszary, co skutkuje bardziej zmienną średnią krajową. W Chile na wydajność wpływają starsze odmiany, wiek plantacji oraz dostępność wody, natomiast Hiszpania działa w bardziej ograniczonych rejonach produkcyjnych i – mimo wczesnego wejścia na rynek – zazwyczaj osiąga niższe plony. W tym miejscu warto dodać, że średni plon z plantacji borówek w Polsce, który raportuje Główny Urząd Statystyczny to tylko 5 t/ha.
Powierzchnia upraw borówki w Maroku zwiększała się stopniowo, bez gwałtownej ekspansji areału, która często obniża średnią produktywność. W minionym sezonie produkcja wzrosła o około 15,5 tys. ton, przy czym blisko 90% tego wzrostu wynikało z poprawy plonów, a nie z wprowadzenia do produkcji nowych hektarów. Wskazuje to na system produkcji nastawiony na zwiększanie efektywności, a nie wyłącznie skali.
Z punktu widzenia agronomii, wyniki te są powiązane z zastosowaniem intensywnych systemów produkcji. Obejmują one precyzyjne nawadnianie kropelkowe, kontrolowane zarządzanie systemem korzeniowym roślin oraz coraz szersze wykorzystanie do uprawy substratów. W warunkach niedoboru wody efektywność nawadniania stała się kluczowym elementem zarządzania produkcją.
Istotną rolę odgrywa również dobór odmian. Marokańscy producenci wdrożyli nowsze selekcje, wybierane pod kątem wysokich plonów, wczesności oraz dobrej trwałości pozbiorczej, dostosowane do intensywnych systemów produkcji i wymagań rynku europejskiego. W niektórych konkurencyjnych krajach wymiana odmian postępuje wolniej lub nierównomiernie.
Bliskość geograficzna rynków europejskich dodatkowo wspiera ten model produkcji. Krótszy czas transportu pozwala zbierać owoce w bardziej zaawansowanej fazie dojrzałości, przy mniejszych stratach jakościowych i lepszych wynikach handlowych. Choć czynnik ten wykracza poza samą produkcję polową, wzmacnia ogólną efektywność systemu.
Według ekspertów Blueberries Consulting, utrzymanie plonów powyżej 18 t/ha w przyszłości będzie zależało od dalszych inwestycji w zarządzanie zasobami wodnymi, technologie oraz adaptację do zmian klimatu. Pozycja Maroka w sektorze borówki odzwierciedla szerszy trend przechodzenia w kierunku wzrostu opartego na produktywności, w miarę jak ograniczenia zasobów, m.in. wody, coraz silniej wpływają na globalne strategie produkcyjne.
Na podstawie Blueberries Consulting/freshplaza.com
