Mocowanie pędów malin do linek to dziś standard zarówno w uprawach tunelowych, jak i polowych. Odpowiednio dobrane zapinki nie tylko przyspieszają pracę, ale również ograniczają uszkodzenia pędów, poprawiają trwałość konstrukcji i ułatwiają prowadzenie plantacji. O tym, jakie rozwiązania sprawdzają się najlepiej, opowiadali podczas spotkania na plantacji dr Paweł Krawiec (Horti Team) oraz Tomasz Szuławy (Ceres).
Od sznurka do nowoczesnych zapinek
Jak przypomina dr Paweł Krawiec, jeszcze kilkanaście lat temu na wielu plantacjach maliny mocowano do drutów przy pomocy sznurka lub po prostu zawijano pędy wokół drutu. Takie rozwiązanie miało jednak poważną wadę – w miejscach styku pędu z metalowym drutem podczas silniejszych mrozów często dochodziło do uszkodzeń mrozowych.
Pojawienie się linek polimerowych oraz specjalnych zapinek praktycznie wyeliminowało ten problem. Obecnie taki sposób prowadzenia pędów jest standardem zarówno w uprawach tunelowych, jak i w gruncie.
Fruit Strip 8,5 cm – uniwersalna zapinka do malin i jeżyn
Najbardziej uniwersalnym rozwiązaniem jest Fruit Strip 8,5 cm.
Jak wyjaśnia Tomasz Szuławy, zapinka posiada dużą przestrzeń pomiędzy punktami mocowania, dzięki czemu:
- bardzo szybko się ją montuje,
- pozostawia pędowi dużą swobodę,
- nie uciska rosnących pędów,
- może być wykorzystywana również w uprawie jeżyn, gdzie średnica pędów jest znacznie większa.
Po zapięciu pęd pozostaje stabilny, ale jednocześnie może się delikatnie przesuwać wraz ze wzrostem średnicy. Dzięki temu nie dochodzi do jego uszkodzeń ani nadmiernego ściskania.
Warto zastosować grubszą linkę
Praktyka pokazuje jednak, że na cienkiej lince o średnicy 2,2 mm zapinki po kilku sezonach mogą łatwiej się przesuwać. Rozwiązaniem jest zastosowanie linki Agro Linę PET 2,6 mm, na której Fruit Strip trzyma się znacznie pewniej i praktycznie nie zmienia położenia.
Zapinki Anna – trzy wersje do różnych zastosowań
Drugą grupę stanowią zapinki Anna, dostępne w kilku wersjach różniących się sztywnością.
Czerwona Anna (obecnie zastępowana wersją czarną)
To bardzo sztywna zapinka przeznaczona przede wszystkim do:
- malin uprawianyach z sadzonek typu long cane,
- zdrewniałych pędów – uprawa ze zbiorem z pędów 2-letnich,
- konstrukcji, gdzie wymagana jest maksymalna stabilność.
Zapinka posiada kilka stopni regulacji, dzięki czemu można dopasować jej zacisk do średnicy pędu. Tworzywo jest bardzo trwałe – w wielu gospodarstwach zapinki pracują nawet przez 8–10 sezonów.
Ze względu na zmiany w stosowanych tworzywach producent stopniowo wycofuje wersję czerwoną. Jej miejsce zajmuje czarna Anna, zachowująca podobną funkcjonalność, choć wykonana z nieco bardziej sprężystego materiału.
Biała Anna – najlepsza do młodych pędów
W uprawach malin na zbiór z pędów tegorocznych sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Młode pędy są jeszcze miękkie i niezdrewniałe, dlatego zbyt sztywna zapinka mogłaby je nadmiernie uciskać.
Dlatego właśnie powstała biała Anna.
Jej najważniejsze zalety to:
- bardzo elastyczne tworzywo,
- możliwość zwiększania przestrzeni wraz z przyrostem średnicy pędu,
- kilka stopni regulacji,
- bezpieczne utrzymywanie młodych, intensywnie rosnących pędów.
Dużym ułatwieniem jest specjalny haczyk zastosowany w zapinkach Anna.
Po zakończeniu sezonu wystarczy odpiąć pęd i go wyciąć, natomiast sama zapinka pozostaje na lince. W kolejnym sezonie wystarczy ją przesunąć i ponownie wykorzystać do mocowania nowych pędów. Takie rozwiązanie znacznie skraca czas pracy podczas prowadzenia plantacji.
Kolor również ma znaczenie
Jak zwraca uwagę Tomasz Szuławy, praktyka pokazuje, że kolor zapinki ma znaczenie. Białe i czerwone zapinki są dobrze widoczne nawet wtedy, gdy przypadkowo spadną w trawę. Dzięki temu łatwo je odnaleźć i ponownie wykorzystać. W przypadku czarnych elementów odnalezienie ich jest zdecydowanie trudniejsze.
Jedna linka wystarczy do zbioru kombajnowego
Podczas prezentacji pokazano również rozwiązanie stosowane na plantacji przeznaczonej do zbioru mechanicznego.
Zastosowano tam:
- stalowe słupki z poprzeczką,
- jedną linkę Agro Linę Pet 2,2 mm,
- elastyczne czarne zapinki.
Takie prowadzenie pozwala utrzymać pędy w pionie, zapobiega ich wykładaniu po deszczu czy silnym wietrze, a jednocześnie umożliwia ich lekkie odchylenie w stronę międzyrzędzia. Dzięki temu podczas przejazdu kombajnu owoce trafiają bliżej ściany roboczej maszyny, co poprawia skuteczność zbioru.
Którą zapinkę wybrać?
Dobór zapinki warto uzależnić od rodzaju plantacji i wieku pędów:
- Fruit Strip 8,5 cm – najbardziej uniwersalna zapinka do malin i jeżyn, szczególnie tam, gdzie liczy się szybki montaż i swoboda wzrostu pędów.
- Anna biała – najlepszy wybór do młodych, miękkich pędów malin jesiennych.
- Anna czarna (wcześniej czerwona) – polecana do zdrewniałych pędów typu long cane oraz tam, gdzie wymagana jest bardzo stabilna ściana owoconośna.
Jak podkreślają zarówno dr hab. Paweł Krawiec, jak i Tomasz Szuławy, dobrze dobrana zapinka to nie tylko wygoda podczas prowadzenia plantacji. To także mniejsze ryzyko uszkodzeń pędów, możliwość wieloletniego użytkowania oraz szybsza praca podczas przypinania i usuwania pędów po zakończeniu sezonu.
