Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, który ma wzmocnić walkę z oszustwami żywnościowymi. Dla branży owocowej szczególnie istotne są przepisy dotyczące fałszowania pochodzenia produktów – problemu, który od lat dotyka producentów truskawek oraz innych owoców jagodowych.
Nowe regulacje wprowadzają do polskiego prawa definicję „oszustwa żywnościowego”. Przewidują również odpowiedzialność karną za świadome wprowadzanie do obrotu zafałszowanych produktów w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Sankcje mają obejmować grzywnę, ograniczenie wolności, a nawet karę pozbawienia wolności.
Problem dobrze znany producentom truskawek
W ostatnich latach wielokrotnie pojawiały się sygnały o sprzedaży importowanych truskawek jako krajowych. Szczególnie w okresie początku sezonu zdarzały się przypadki oferowania owoców sprowadzanych z Grecji, Hiszpanii czy innych krajów jako „polskich”, mimo że krajowe zbiory dopiero się rozpoczynały. Nawet teraz w pełni sezonu truskawkowego na rynki hurtowe docierają duże partie truskawek z Serbii czy Mołdawii. Bardzo często są oferowane konsumentom jako produkt polski
Takie praktyki nie tylko wprowadzają konsumentów w błąd. Przede wszystkim uderzają w polskich producentów, którzy ponoszą koszty produkcji i budują renomę krajowych owoców. Fałszywe deklarowanie pochodzenia pozwala nieuczciwym podmiotom uzyskiwać wyższe ceny i nieuczciwą przewagę konkurencyjną.
Większe uprawnienia dla IJHARS
Nowelizacja rozszerza kompetencje Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Kontrole będą mogły obejmować nie tylko oznakowanie produktów, ale także informacje publikowane w sklepach internetowych, materiałach reklamowych, ulotkach oraz mediach cyfrowych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości inspekcja będzie mogła nakazać zmianę informacji lub publikację sprostowania.
Dla rynku owoców oznacza to większe możliwości weryfikacji deklarowanego pochodzenia produktów zarówno w handlu tradycyjnym, jak i internetowym.
Ochrona uczciwych producentów
Nowe przepisy mogą stać się ważnym narzędziem ochrony polskich plantatorów. W ostatnich latach organizacje producentów wielokrotnie zwracały uwagę, że fałszowanie kraju pochodzenia owoców obniża opłacalność produkcji i osłabia zaufanie konsumentów do oznaczenia „produkt polski”.
Warto przypomnieć, że od lutego 2026 roku obowiązują również nowe zasady znakowania świeżych owoców i warzyw. Wymagają one prezentowania flagi kraju pochodzenia przy produktach sprzedawanych luzem. Celem tych zmian jest zwiększenie przejrzystości rynku i ułatwienie konsumentom identyfikacji pochodzenia kupowanych owoców. Jeżeli projekt ustawy zostanie uchwalony przez parlament, walka z przypadkami sprzedaży importowanych truskawek jako polskich może stać się znacznie skuteczniejsza niż dotychczas
