Podczas 14. Międzynarodowej Konferencji Borówkowej w Ożarowie Mazowieckim jednym z najczęściej poruszanych tematów była ochrona plantacji. Jednym z większych wyzwań ostatnich lat staje się problem muszki plamoskrzydłej. Jak podkreślał Tomasz Gasparski z firmy Bayer, problem ten staje się coraz bardziej istotny dla producentów borówki, zwłaszcza w kontekście ograniczania dostępności substancji aktywnych stosowanych w ochronie roślin.
Coraz trudniejsza ochrona przed szkodnikami
W ostatnich latach plantatorzy mierzą się z rosnącą presją nowych lub wcześniej mniej znaczących szkodników. Jednym z najgroźniejszych jest Drosophila suzukii, czyli muszka plamoskrzydła. Gatunek ten stanowi szczególne zagrożenie dla upraw jagodowych, ponieważ samice składają jaja bezpośrednio w dojrzewających owocach, co prowadzi do ich szybkiego uszkodzenia i utraty wartości handlowej.
Jednocześnie wycofywanie kolejnych substancji czynnych sprawia, że możliwości chemicznego zwalczania szkodników są coraz bardziej ograniczone. W tej sytuacji rośnie znaczenie metod alternatywnych oraz narzędzi wspomagających monitoring i ograniczanie populacji szkodnika na plantacji.
Pułapki jako element strategii ochrony
Jednym z rozwiązań prezentowanych podczas konferencji była pułapka Decis Trap Droso. Narzędzie to służy zarówno do monitorowania obecności muszki plamoskrzydłej, jak i do ograniczania jej liczebności na plantacji.
Jak wyjaśnił Tomasz Gasparski, konstrukcja pułapki jest stosunkowo prosta i nie wymaga skomplikowanego montażu. Składa się ona z dwóch podstawowych elementów:
- górnej części (wieczka) – od wewnętrznej strony pokrytej deltametryną, której zadaniem jest neutralizowanie szkodników,
- dolnej części w kolorze czerwonym, działającej jako element wizualnie przywabiający owady.
Dodatkowo w pułapce znajdują się specjalne atraktanty zapachowe, które zwiększają skuteczność wabienia muszek. Co ważne – pułapka jest gotowa do użycia po wyjęciu z pudełka. Nie trzeba jej otwierać ani rozrywać opakowań z atraktantem.
Zastosowanie
W praktyce plantacyjnej istotne znaczenie ma odpowiednie rozmieszczenie pułapek. Według zaleceń firmy Bayer przyjmuje się, że na plantacji powinno się stosować około 100 pułapek na hektar.
Strategia ich rozmieszczania może się zmieniać w zależności od etapu sezonu. Na początku pułapki można montować głównie na obrzeżach plantacji, a wraz ze zbliżaniem się okresu dojrzewania owoców należy rozmieścić je równomiernie na całej powierzchni uprawy.
Ważny jest także termin instalacji. Na plantacjach owocujących pułapki powinny zostać zawieszone około 45 dni przed planowanym rozpoczęciem zbiorów. Pozwala to na wczesne wykrycie obecności szkodnika oraz ograniczenie jego liczebności jeszcze przed okresem największego ryzyka uszkodzeń owoców.
Cyfrowe wsparcie kontroli pozostałości
Tomasz Gasparski zarekomendował plantatorom również nowe rozwiązanie cyfrowe firmy Bayer wspierające produkcję borówki – platformę ResiYou. Narzędzie to zostało opracowane z myślą o producentach współpracujących z sieciami handlowymi lub prowadzących sprzedaż eksportową.
System umożliwia m.in. monitorowanie i analizę poziomu pozostałości środków ochrony roślin w owocach, co jest szczególnie istotne w kontekście coraz bardziej restrykcyjnych wymagań odbiorców. Dzięki temu plantatorzy mogą lepiej kontrolować proces produkcji i minimalizować ryzyko przekroczenia dopuszczalnych poziomów pozostałości.
Integracja metod ochrony
Rosnące znaczenie szkodników takich jak muszka plamoskrzydła oraz ograniczenia w dostępności środków chemicznych sprawiają, że skuteczna ochrona plantacji borówki wymaga łączenia różnych metod. Monitoring, pułapki, odpowiednie planowanie zabiegów oraz narzędzia cyfrowe wspierające zarządzanie produkcją stają się coraz ważniejszym elementem nowoczesnej technologii uprawy.
