Początek wegetacji borówek to moment newralgiczny. Rośliny wchodzą w fazę intensywnych przemian fizjologicznych, a jednocześnie narażone są na wahania temperatury i przymrozki. W takich warunkach kluczowe staje się nie tylko reagowanie po wystąpieniu uszkodzeń, lecz przede wszystkim odpowiednie przygotowanie plantacji na stres termiczny. Zabiegi trzeba dobrze zaplanować, uwzględniając aktualne warunki atmosferyczne. Podczas nagrań w ramach „Borówkowego Factory 2026” opowiedziała o tym Justyna Wasiak, reprezentująca firmę Sumi Agro.
Dr Paweł Krawiec poinformował, że na plantacji w Karczmiskach, na kwatarze odmiany 'Bluecrop’ testowano rozwiązania biostymulacyjne pod kątem działania antystresowego i regeneracyjnego. Wnioski z tych doświadczeń mogą być cenną wskazówką dla producentów borówki rozpoczynających sezon.
Najpierw odporność, potem regeneracja
Na bardzo wczesnym etapie wegetacji nie zawsze zasadna jest intensywna stymulacja wzrostu. W warunkach zapowiadanych spadków temperatury poniżej 0°C nadrzędnym celem powinno być poprawienie kondycji systemu korzeniowego i wsparcie naturalnych mechanizmów odpornościowych roślin. Trzeba także ograniczyć ryzyko „rozhartowania” tkanek, przez zbyt szybkie podanie niektórych preparatów.
Zbyt agresywne pobudzanie wzrostu – zwłaszcza przy użyciu preparatów aminokwasowych – może zwiększyć podatność roślin na uszkodzenia chłodowe. Dlatego istotne jest rozróżnienie między działaniem antystresowym przed ochłodzeniem a regeneracją po jego wystąpieniu.
Ekstrakty z glonów, jako wsparcie antystresowe
Justyna Wasiak zaproponowała na okres niższych temperatur zastosowanie preparatu Shigeki, który zawiera ekstrakt z alg Ascophyllum nodosum. To rozwiązanie rekomendowane w okresie poprzedzającym spodziewane ochłodzenia.
Produkt pomaga roślinom przygotować się na stres temperaturowy i wspiera rozwój systemu korzeniowego, co jest szczególnie istotne na starcie sezonu. W swoim składnie Shigeki posiada także naturalne fitohormony, które regulują procesy fizjologiczne bez nadmiernego pobudzania wzrostu. Co ważne, preparat można stosować zarówno poprzez fertykację, jak i zabiegi dolistne.
Z praktycznego punktu widzenia, na bardzo wczesnym etapie sezonu szczególnie korzystna jest aplikacja przez system nawodnieniowy. Podanie preparatu do strefy korzeniowej ułatwia pobieranie składników, wspiera rozwój korzeni i pozwala działać nawet przy ograniczonej masie liściowej.


Dawki i terminy stosowania
Justyna Wasiak podkreśliła, że Shigeki posiada etykietę i jest zarejestrowany jako biostymulator, co w przypadku tej grupy produktów nie jest standardem rynkowym.
Rekomendowane dawki:
- 2 l/ha – zabieg dolistny,
- 2–4 l/ha – fertygacja.
Na początku ruszenia wegetacji w praktyce dobrze sprawdza się dawka 2 l/ha.
Dr Paweł Krawiec zwrócił uwagę, że w doświadczeniach polowych okazało się, że przekraczanie dawek etykietowych nie przynosi proporcjonalnych korzyści. Choć efekt był pozytywny, nie rekompensował zwiększonych kosztów.
Mieszalność i warunki techniczne zabiegu
Shigeki można łączyć z:
- fungicydami,
- insektycydami,
- nawozami dolistnymi.
Należy jednak zachować ostrożność przy produktach silnie podnoszących pH cieczy roboczej (np. niektóre nawozy wapniowe). Podwyższone pH może ograniczać efektywność zawartych w preparacie związków aktywnych. W razie potrzeby warto zastosować kondycjonowanie wody i kontrolę odczynu cieczy roboczej.
Aminokwasy – tak, ale we właściwym momencie
W portfolio Sumi Agro znajduje się również produkt Kaishi, oparty na aminokwasach. Jednak w warunkach zapowiadanych przymrozków rekomendowane jest wstrzymanie się z jego stosowaniem do momentu po przejściu stresu. Ekspertka Sumi Agro wyjaśniła, że aminokwasy silniej stymulują metabolizm i wzrost, co w okresie chłodów może zwiększyć podatność tkanek na uszkodzenia. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest wykorzystanie ich w fazie regeneracji – po ustabilizowaniu temperatur.
W ramach Borówkowego Factory włączane do programu nawożenia i biostymulacji będą także inne rozwiązania Sumi Agro, m.in. preparat Encera. Zapraszamy do zapoznania się z materiałem video, który przygotowaliśmy:


















