Zblokowane tunele o szerokości naw 9 m, automatyczne wietrzenie sterowane stacją pogodową oraz system uprawy truskawek w donicach ustawionych na rynnach. Takie rozwiązania zastosowano w niemieckim gospodarstwie Hof Umberg w Bottrop-Kirchhellen. Najnowsza inwestycja, obejmująca 2 ha upraw pod osłonami, pokazuje kierunek zmian zachodzących w niemieckiej produkcji truskawek. Ważne są nie tylko warunki wzrostu roślin i efektywność zbiorów, ale również dostosowanie technologii do sprzedaży bezpośredniej i samozbiorów.
Dwa hektary nowych tuneli z uprawą stołową
Hof Umberg to rodzinne gospodarstwo położone w Bottrop-Kirchhellen, w Nadrenii Północnej-Westfalii. Prowadzone przez Jörga Umberga przedsiębiorstwo specjalizuje się m.in. w produkcji truskawek, malin i szparagów. Ważnym elementem jego działalności jest sprzedaż bezpośrednia, w tym popularne w Niemczech samozbiory owoców.
W ostatnich latach gospodarstwo systematycznie rozwija produkcję truskawek pod osłonami. Współpracuje przy tym m.in. z firmą Haygrove, która od wielu lat dostarcza tunele wykorzystywane na plantacji, a od niedawna również systemy uprawy stołowej.
Jedną z najnowszych inwestycji jest kompleks zblokowanych tuneli o powierzchni 2 ha, wyposażony w system uprawy truskawek w donicach. Zastosowano tutaj konstrukcje typu Pioneer, z automatycznie sterowanym wietrzeniem górnym oraz bramami wyposażonymi w napędy elektryczne.
Poszczególne nawy mają szerokość 9 m, a wysokość słupów bocznych wynosi 2 m. Konstrukcję wyposażono również w rynny odprowadzające wodę opadową.
Duża kubatura obiektów oraz możliwość regulowania intensywności wietrzenia pozwalają skuteczniej zarządzać warunkami klimatycznymi wewnątrz tuneli. Ma to szczególne znaczenie podczas wysokich temperatur, kiedy nadmierne nagrzewanie się osłon może niekorzystnie wpływać na rozwój roślin, kwitnienie i jakość owoców.
Rynny formowane bezpośrednio w gospodarstwie
W nowej inwestycji zastosowano system uprawy stołowej z rynnami o szerokości 130 mm. Są one przystosowane do ustawiania donic z roślinami, co jest rozwiązaniem często spotykanym w niemieckich gospodarstwach produkujących truskawki pod osłonami.
Rynny formowane są bezpośrednio na miejscu inwestycji, co pozwala uzyskać długie, ciągłe odcinki bez konieczności wykonywania licznych połączeń. Takie rozwiązanie ogranicza liczbę potencjalnych miejsc nieszczelności i pozwala dostosować długość rynien do konkretnej konstrukcji tunelu.
W systemie zastosowano także regulowane haki podtrzymujące taśmy służące do prowadzenia roślin. Umożliwiają one zmianę wysokości podparcia pędów i pędów kwiatostanowych, odpowiednio do rozwoju truskawek.
Ma to znaczenie zarówno dla utrzymania właściwego pokroju roślin, jak i dla organizacji zbiorów. Owoce powinny być dobrze wyeksponowane i łatwo dostępne, szczególnie w gospodarstwie, w którym część zbiorów wykonują sami klienci.
Automatyczne wietrzenie połączone ze stacją pogodową
Jednym z najważniejszych elementów wyposażenia tuneli w Hof Umberg jest automatyka sterująca wietrzeniem.
System otwierania i zamykania wietrzników górnych współpracuje ze stacją pogodową. Dzięki temu regulacja wentylacji może odbywać się automatycznie, bez konieczności każdorazowej interwencji pracowników.
To istotne rozwiązanie w dużych kompleksach tunelowych, gdzie ręczne sterowanie wietrzeniem wymagałoby znacznego nakładu pracy.
Odpowiednia wysokość konstrukcji, duża kubatura powietrza oraz możliwość jego wymiany przez wietrzniki górne sprzyjają utrzymywaniu bardziej stabilnych warunków klimatycznych. Pozwalają również szybciej reagować na zmieniającą się pogodę.
W gospodarstwie zastosowano także automatykę nawadniania, która ma szczególne znaczenie w uprawie truskawek w donicach. Przy ograniczonej objętości podłoża konieczne jest bowiem precyzyjne dostarczanie wody i pożywki, odpowiednio do potrzeb roślin i warunków pogodowych.
Coraz większe tunele zamiast konstrukcji przenośnych
Inwestycja w Hof Umberg dobrze ilustruje zmiany zachodzące na niemieckim rynku osłon do produkcji truskawek.
Przez wiele lat popularnym rozwiązaniem były tunele pojedyncze, w tym konstrukcje przenośne, które można było przestawiać pomiędzy kwaterami. Pozwalało to dostosowywać lokalizację osłon do zmianowania i organizacji produkcji.
Obecnie coraz więcej gospodarstw decyduje się na większe, zblokowane kompleksy tunelowe. Wynika to m.in. z rozwoju uprawy truskawek w podłożach, w donicach i na podwyższonych systemach rynnowych.
Takie konstrukcje umożliwiają instalację stałych systemów uprawowych, automatycznego nawadniania oraz sterowania klimatem. Jednocześnie zapewniają większą przestrzeń wewnątrz obiektów, co ułatwia organizację pracy i przemieszczanie się pracowników lub klientów uczestniczących w samozbiorach.
W Hof Umberg można zobaczyć zarówno najnowszy kompleks tunelowy, jak i starsze inwestycje o zbliżonych rozwiązaniach konstrukcyjnych. Również w nich zastosowano m.in. bramy z napędem elektrycznym oraz rynny deszczowe formowane bezpośrednio na miejscu montażu.
Samozbiory ważnym elementem modelu biznesowego
Hof Umberg wyróżnia się nie tylko stosowaną technologią produkcji, ale również sposobem sprzedaży owoców. Istotną część działalności stanowią samozbiory, podczas których klienci mogą samodzielnie zbierać truskawki.
W gospodarstwie obowiązuje opłata za wejście dla osób powyżej szóstego roku życia. Klienci otrzymują pojemniki do zbioru, a po jego zakończeniu owoce są ważone. Wniesiona wcześniej opłata za wejście jest odliczana od należności za zebrane truskawki.
Taki model sprzedaży pozwala ograniczyć część kosztów związanych ze zbiorem owoców, a jednocześnie buduje bezpośrednie relacje z klientami.
W przypadku Hof Umberg nowoczesne systemy uprawy stołowej mają dodatkowe znaczenie. Truskawki znajdują się na wygodnej wysokości, dzięki czemu ich zbieranie jest łatwiejsze niż w tradycyjnej uprawie gruntowej. To korzyść zarówno dla pracowników, jak i osób odwiedzających gospodarstwo.
Jak wygląda organizacja produkcji truskawek w tym niemieckim gospodarstwie? Jakie odmiany są uprawiane, jakie plony udaje się uzyskiwać i czy model sprzedaży oparty na samozbiorach jest opłacalny? O tym, jak funkcjonuje Hof Umberg, jakie rozwiązania stosuje Jörg Umberg i w jaki sposób sprzedaje wyprodukowane owoce, przeczytacie w obszernym reportażu opublikowanym w czasopiśmie „Jagodnik” nr 7/2026 w artykule pt. „Niemiecki model nowoczesnych samozbiorów”.
Inwestycje realizowane w Hof Umberg pokazują, że rozwój produkcji truskawek pod osłonami coraz częściej opiera się na łączeniu kilku elementów: większych konstrukcji tunelowych, uprawy stołowej, automatyzacji sterowania klimatem i nawadnianiem oraz odpowiednio dobranego modelu sprzedaży. W tym przypadku nowoczesna technologia służy nie tylko zwiększaniu efektywności produkcji, ale także tworzeniu lepszych warunków do sprzedaży bezpośredniej truskawek z tego gospodarstwa.
