Podczas pokazów cięcia borówki wysokiej, prowadzonych 4 lutego przez Tomasz Domański z firmy Agrosimex, interesujące były informacje poświęcone kilku stosunkowo nowym, ale jeszcze rzadko spotykanym odmianom borówki wysokiej, ich reakcji na cięcie, warunki zimowe, sposób prowadzenia krzewów oraz jakości owoców. Ekspert dzielił się zarówno praktycznymi wskazówkami z plantacji w Polsce, jak i doświadczeniami z Holandii i Niemiec.
Presja zwierzyny i pierwsze decyzje dotyczące cięcia
Na prezentowanych kwaterach wyraźnie widoczne były uszkodzenia pędów po żerowaniu saren. Jak podkreślał Tomasz Domański, zwierzyna szczególnie chętnie obgryza młode, niższe rośliny oraz pędy z nabrzmiałymi pąkami – są one dla niej atrakcyjnym źródłem pokarmu.
Na krzewach, gdzie spotykane są takie uszkodzenia nie zaleca się zbyt radykalnego cięcia na młodych roślinach. Jednocześnie konieczne jest wykonanie podstawowego cięcia, zapewniające właściwe uformowanie krzewu:
- usuwanie najbrzydszych, zdeformowanych lub uszkodzonych pędów,
- cięcie „na młody, ładny pęd”,
- przerzedzanie nadmiernie zagęszczonych krzewów, które przybierają formę „choinki”.
Zbyt gęsta roślina nie wypuszcza nowych, silnych przyrostów i z czasem traci produktywność – informował Tomasz Domański.
Pokrój i siła wzrostu ‘LoretoBlue’ i ‘ArabellaBlue’
W przypadku borówki odmiany ‘LoretoBlue’ zwrócono uwagę na dość sztywny, krępy pokrój krzewu. Rośliny rosną umiarkowanie intensywnie i dłużej utrzymują pionowe pędy, choć już w młodym wieku mogą pojawiać się oznaki ich wykładania się na boki. Dlatego wskazane jest przeprowadzenie kilku intensywnych cięć, polegających na usunięciu pędów z nadmierną ilością pędów oraz zbyt silnie rozkrzewionych.
Z kolei ‘ArabellaBlue’, zwłaszcza uprawiana pod osłonami, wykazuje znacznie silniejszy wzrost. Z obserwacji zagranicznych plantacji wynika, że potrafi przewyższać inne odmiany nawet o 30% pod względem wigoru. Tworzy długie pędy, które z czasem ogołacają się u podstawy, a owoce zawiązują się wówczas bardzo wysoko. To oznacza konieczność:
- wcześniejszego odnawiania pędów,
- częstszego cięcia regulującego wysokość krzewu,
- budowanie konstrukcji i formowanie krzewów w taki sposób aby łatwo zbierać owoce.
Zdaniem eksperta, po wejściu w pełnię owocowania ‘LoretoBlue’ będzie rosło w miarę spokojnie, natomiast ‘ArabellaBlue’ pozostanie bardzo ekspansywna i będzie wymagała zdecydowanego cięcia.
Odporność na mróz i ochrona przed przymrozkami
Podczas pokazów oceniano także stan pąków po zimie – w prezentowanym momencie nie było widocznych uszkodzeń mrozowych na ocenianych „nowościach”, co uznano za pozytywny sygnał. Jednocześnie podkreślono, że coraz częstsze wiosenne przymrozki będą wymuszać inwestycje w ochronę plantacji.
Na Zachodzie – w Holandii czy Niemczech – standardem staje się instalowanie zarówno instalacji nawodniającej oraz systemów do ochrony antyprzymrozkowej. W polskich warunkach, według Tomasza Domańskiego, podobne rozwiązania wkrótce staną się koniecznością. W grę wchodzą m.in.: zraszacze nadkoronowe, wiatraki przeciwmrozowe lub nagrzewnice.
Bez takiej ochrony, przy niestabilnych zimach i wczesnych odwilżach, produkcja może przestać być opłacalna.
Wnioski z zagranicznych plantacji
W trakcie spotkania mogliśmy zapoznać się ze wzrostem krzewów kilku odmian testowanych w gospodarstwie Damiana Kucy i Andrzeja Treli, a należących do grupy Sekoya. Były to rzędy rośliny odmian: 'Sekoya Crunch’, 'Sekoya Grande’ oraz 'Sekoya Fiesta’.
Tomasz Domański, przedstawił tutaj przykład czteroletniej plantacji w Niemczech, gdzie uprawiana była odmiana 'Sekoya Crunch’, która bardzo ładnie rosła, ale okazała się niezwykle wrażliwa na przymrozki, dlatego mimo tego, że wyglądała, że będzie dawała rekordowe plony zbierano z niej niewielką ilość owoców – około 3 t/ha. Dlatego zdecydowano się zlikwidować jej kwaterę. Według osoby uprawiającej tą odmianę, dalsze prowadzenie tej kwatery nie miało już ekonomicznego sensu.
Zdecydowanie lepiej wypadają w ocenie T. Domańskieg pod tym względem odmiany 'Sekoya Grande’ oraz 'Sekoya Fiesta’, uprawiane również w Polsce. Odmiany te wyróżniają się również wielkości, jędrnością i doskonałej trwałości pozbiorczej owocami, które są również bardzo smaczne.
Dlatego przy wyborze nowych odmian kluczowe są:
- odporność na wahania temperatury zimą i wczesną wiosną,
- stabilność plonowania,
- dostosowanie do lokalnych warunków klimatycznych,
- możliwość efektywnego formowania krzewów.
Jak podkreślano podczas pokazów, pod względem jakości handlowej i parametrów fizycznych owoce wielu nowych grup odmian mogą należeć do ścisłej czołówki w segmencie borówki wysokiej i zapewniać odpowiednią opłacalność uprawy.
