13 lutego w Nowym Mieście nad Pilicą odbyło się spotkanie członków Stowarzyszenia Polskich Plantatorów Borówki (SPPB) – organizacji działającej od 1995 roku, zrzeszającej obecnie około 84 producentów z całego kraju. Dyskusja przed sezonem 2026 koncentrowała się na trzech kluczowych obszarach: ochronie roślin i biologizacji upraw, zmianach legislacyjnych (ewidencja zabiegów, drony), a także na konkurencyjności polskiej borówki na globalnym rynku.
Już dziś branża mierzy się z rosnącymi kosztami produkcji, presją importu oraz wyzwaniami klimatycznymi. Wnioski ze spotkania są jednoznaczne – przyszłość należy do jakości, nowoczesnej logistyki i przemyślanej strategii odmianowej.
Mikrobiologia i ochrona roślin: profilaktyka zamiast interwencji
Prof. dr hab. Łukasz Drewniak wraz z zespołem z Uniwersytetu Warszawskiego przedstawił kierunki wykorzystania mikroorganizmów w uprawie borówki. W ramach projektu finansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej opracowywany jest mikrobiologiczny nawóz o kontrolowanym uwalnianiu siarczanów (co najmniej 120 dni), oparty na osadach z odsiarczania biogazu. Preparat ma skutecznie zakwaszać glebę i wspierać rozwój roślin w ryzosferze – co w uprawie borówki jest kluczowe.
Podkreślano, że działania mikrobiologiczne muszą mieć charakter systematyczny i wyprzedzający. W przypadku zagrożenia bakteriami z rodzaju Pseudomonas odpowiednio dobrane szczepy mikroorganizmów pozwoliły zabezpieczyć plantacje odmiany Draper przed porażeniem. Środki miedziowe czy preparaty na bazie nadtlenku wodoru powinny być stosowane punktowo – miedź kumuluje się w glebie i może prowadzić do degradacji środowiska glebowego. Eksperci podkreślali, że nie należy całkowicie rezygnować z chemicznych środków ochrony roślin. Jednak ich stosowanie powinno być precyzyjne i wspierane programami biologicznymi.
Elektroniczna ewidencja i drony – nadchodzące zmiany prawne
Przedstawiciele MRiRW poinformowali, że obowiązek prowadzenia elektronicznej ewidencji zabiegów ochrony roślin wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Do końca 2029 roku producenci będą mogli przenosić dane do systemu elektronicznego do 31 stycznia roku następnego. Narzędzie do ewidencji ma zostać udostępnione od 1 lipca 2026 r.
Dużo miejsca poświęcono także technologii dronowej. Obowiązujące przepisy z 2013 roku nie przystają do obecnych możliwości technicznych. Planowane rozporządzenia mają określić m.in. strefy buforowe (30 m od pasiek, 15 m od dróg i cieków wodnych) oraz parametry pracy dronów. Dziś możliwe jest stosowanie dronów do aplikacji nawozów i preparatów mikrobiologicznych. W przypadku środków ochrony roślin konieczne będą odpowiednie zapisy w etykietach.
Rynek borówki 2026: import rośnie, koszty również
Jak informowali w trakcie eksperci z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi globalny rynek borówki pozostaje bardzo dynamiczny. Coraz większą rolę w dostawach do Europy odgrywają Peru i Hiszpania (często jako reeksporter owoców z Maroka). Umacnia się także Serbia, a mimo wojny istotnym graczem pozostaje Ukraina.
Z analiz dr Dariusza Paszki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie w 2025 roku koszty produkcji borówki w Polsce wzrosły do poziomu 13,3–15,7 zł/kg (wobec 10,7–12,5 zł/kg rok wcześniej). Przyczyną tego były głównie niższe plony i rosnące koszty zbioru. Polska jest dziś jednocześnie eksporterem i importerem borówki – również w okresie letnim. Eksperci zwracali uwagę, że bez konsolidacji producentów i budowy silnych struktur handlowych trudno będzie konkurować na rynkach azjatyckich, gdzie liczy się wolumen i jednorodność partii.
Logistyka i przechowywanie
Dr Krzysztof Rutkowski wskazał, że Polska musi „zamienić paletę na kontener”. Oznacza to przygotowanie branży na długodystansowy transport i utrzymanie jakości przez wiele tygodni. Już przy temperaturze 5°C tempo oddychania owoców (np. Bluecrop) niemal się podwaja, co przyspiesza utratę jędrności. Dlatego tak ważne jest utrzymanie reżimu temperaturowego po zbiorze owoców.
Kluczowe znaczenie ma szybkie schłodzenie borówki po zbiorze, kalibracja czujników w komorach oraz unikanie skoków temperatury. Testy przechowalnicze odmiany Calypso wykazały możliwość utrzymania jakości nawet do 70 dni.
Nowe odmiany borówki – fundament przewagi konkurencyjnej
Prof. Stanisław Pluta przypomniał, że światowa produkcja borówki przekracza już 2 mln ton, a konsumpcja rośnie w skali globalnej. Polska zajmuje wysoką pozycję pod względem powierzchni nasadzeń, ale kluczowym wyzwaniem pozostaje jakość.
Paweł Korfanty podkreślił, że dominacja starszych odmian (Bluecrop, Spartan, Toro, Elliot) ogranicza możliwości konkurowania. Rynek oczekuje owoców twardych, wyrównanych, o skoncentrowanym dojrzewaniu i dobrym smaku. Z jego hodowli na rynek wchodzą odmiany Erisa i Eluna – o wysokiej jędrności i równomiernym dojrzewaniu. Po pozwala zintensyfikować zbiory, co zwiększa efektywność pracy.
Coraz większe znaczenie ma także odporność na przymrozki i zmienność klimatyczną. W ostatnich latach wiele dotychczas stabilnych odmian zaczęło reagować niestandardowo. To wymusza przyspieszenie prac hodowlanych i wprowadzenie na plantacje nowych odmianach dostosowanych do klimatu i realiów rynkowych.
Podsumowanie dla branży
Eksperci podkreślali, że kluczowe będzie budowanie świadomości konsumenckiej i sezonowości – tak, by polska borówka w lipcu i sierpniu była pierwszym wyborem klientów.
Sezon 2026 zapowiada się jako czas strategicznych decyzji. O przyszłości rynku zdecydują: przemyślana struktura odmian, profesjonalna logistyka, biologizacja ochrony roślin oraz konsolidacja handlowa producentów. Polska borówka ma potencjał, by utrzymać silną pozycję w Europie. Warunkiem do tego jest konsekwentne podnoszenie jakości i dostosowanie do realiów globalnego rynku.
Więcej dyskusji na ten temat już niebawem podczas Konferencji borówkowej 5 i 6 marca 2026 roku. Szczegółowy Program Konferencji
