Sezon 2026 na plantacjach truskawek można uznać za rozpoczęty. Na jednej z kwater, gdzie realizowany jest projekt „Truskawkowe Inspiracje”, przeprowadzono pierwszą wiosenną lustrację roślin. Jej celem była ocena przezimowania plantacji oraz wskazanie najważniejszych działań, które plantatorzy powinni wykonać na początku wegetacji. Lustrację prowadziła Magdalena Cieślak-Włodarczyk z Yara Poland, która zwróciła uwagę na kilka kluczowych aspektów decydujących o dobrym starcie sezonu.
Pierwsze prace polowe rozpoczęto już w połowie marca, wykorzystując sprzyjającą, suchą pogodę. Na wielu plantacjach wykonywany jest obecnie zabieg szczotkowania roślin. Warto wykorzystać okres bez opadów, ponieważ w kolejnych dniach prognozowane są deszcze, które mogą utrudnić wykonanie tych prac.
Ocena przezimowania – jak prawidłowo przeprowadzić lustrację plantacji?
Jednym z najważniejszych elementów wczesnowiosennej oceny plantacji jest sprawdzenie, w jakiej kondycji rośliny przetrwały zimę. Aby ocena była wiarygodna, należy wykopać kilka roślin z różnych części plantacji. Kluczowe jest, aby gleba była już rozmarznięta – tylko wtedy można bezpiecznie wykonać lustrację systemu korzeniowego i karpy.
Po wykopaniu roślinę należy przeciąć wzdłuż korony. Taki przekrój pozwala ocenić stan tkanek wewnętrznych. Zdrowa tkanka powinna być jasna, kremowa lub lekko zielonkawa. Ciemniejsze przebarwienia mogą wskazywać na uszkodzenia spowodowane przez mróz lub na wcześniejsze infekcje chorobowe.
Podczas lustracji warto pamiętać, że niewielkie przebarwienia w starszej części karpy nie zawsze są powodem do niepokoju. Najważniejszym elementem oceny jest stan młodych koron bocznych. Jeśli są jasne, jędrne i nie wykazują oznak nekrozy, oznacza to, że roślina zachowała potencjał plonotwórczy.
Pokrywa śnieżna jako naturalna ochrona przed mrozem
Miniona zima przyniosła okresy silnych spadków temperatury, miejscami nawet do około –26°C. Jednak w wielu regionach rośliny były chronione przez utrzymującą się pokrywę śnieżną.
Jak pokazała lustracja na plantacji objętej projektem, tam gdzie śnieg utrzymywał się przez okres największych mrozów, rośliny przetrwały zimę w dobrej kondycji. Warstwa śniegu działała jak naturalna izolacja, chroniąc karpy i system korzeniowy przed bezpośrednim działaniem niskich temperatur.
Warto zwrócić uwagę, że obawy dotyczące silnego przemarzania plantacji założonych na zagonach nie zawsze się potwierdzają. Przy sprzyjających warunkach pogodowych zimą, rośliny mogą przezimować bardzo dobrze.
Wczesnowiosenne prace pielęgnacyjne – czas na szczotkowanie plantacji
Jednym z pierwszych zabiegów wykonywanych wiosną jest szczotkowanie plantacji. Polega ono na mechanicznym usuwaniu starych liści i resztek roślinnych, które pozostały po zimie.
Zabieg ten ma duże znaczenie fitosanitarne. Usunięcie starych liści ogranicza źródło infekcji wielu chorób grzybowych, które mogą rozwijać się w pozostałościach roślinnych. Jednocześnie poprawia się przewietrzenie roślin oraz dostęp światła do młodych części roślin.
Jak podkreśla Magdalena Cieślak-Włodarczyk, bardzo ważny jest termin wykonania tego zabiegu. Najlepiej przeprowadzić go w momencie, gdy rośliny dopiero rozpoczynają wegetację. W późniejszym okresie, gdy młode liście będą już bardziej rozwinięte, istnieje ryzyko ich mechanicznego uszkodzenia.
System korzeniowy decyduje o kondycji roślin
Podczas lustracji szczególną uwagę zwracano na rozwój systemu korzeniowego. Na wielu roślinach był on dobrze rozbudowany, z licznymi korzeniami przybyszowymi. Silny system korzeniowy świadczy o dobrej kondycji plantacji oraz o właściwym prowadzeniu nawożenia w poprzednim sezonie.
Na analizowanej plantacji zwrócono uwagę, że rośliny były w poprzednim sezonie regularnie dokarmiane dolistnie nawozami z linii YaraVita, w tym preparatem YaraVita Leotrac. Zabiegi te sprzyjały budowie silnego systemu korzeniowego, który obecnie ułatwia roślinom regenerację po zimie.
Jednocześnie w wielu roślinach nie obserwowano jeszcze aktywnych młodych korzeni włośnikowych. Oznacza to, że system korzeniowy dopiero przygotowuje się do intensywnej pracy, a pobieranie składników pokarmowych z gleby jest na razie ograniczone.
Kiedy rozpocząć fertygację?
Jednym z najczęściej zadawanych pytań na początku sezonu jest moment rozpoczęcia fertygacji. Kluczowym parametrem decydującym o tym terminie jest temperatura gleby.
Jak wyjaśnia ekspertka Yara Poland, fertygację warto rozpocząć dopiero wtedy, gdy temperatura gleby osiągnie około 12°C. Dopiero w takich warunkach system korzeniowy zaczyna aktywnie pobierać składniki pokarmowe. Równie ważne jest ustabilizowanie się temperatur dobowych oraz brak przymrozków nocnych.
Zbyt wczesne rozpoczęcie fertygacji może być mało efektywne, ponieważ przy niskiej temperaturze gleby rośliny nie są w stanie pobierać składników pokarmowych w wystarczającym stopniu.
Pierwsze zabiegi fertygacyjne powinny być ukierunkowane na regenerację roślin po zimie oraz na pobudzenie systemu korzeniowego do wzrostu. W tym celu stosuje się nawozy o podwyższonej zawartości fosforu.
W praktyce często wykorzystywany jest nawóz Kristalon Żółty, który wspiera rozwój korzeni i przygotowuje rośliny do intensywnego wzrostu w kolejnych tygodniach.
Równolegle warto od początku sezonu dostarczać roślinom wapń, który pełni funkcję budulcową w tkankach roślinnych. W tym celu stosowana jest saletra wapniowa Calcinit. Dostarczanie wapnia już na starcie wegetacji wpływa korzystnie na kondycję roślin oraz na późniejszą jakość owoców.
Nawożenie posypowe – wykorzystać wiosenną wilgoć gleby
Na plantacjach prowadzonych w gruncie wczesna wiosna to również dobry moment na zastosowanie nawozów posypowych. Gleba jest jeszcze uwilgotniona, co sprzyja rozpuszczaniu nawozów i przemieszczaniu się składników pokarmowych w głąb profilu glebowego.
W takich warunkach można zastosować nawozy wieloskładnikowe, takie jak YaraMila Complex. W praktyce dawki startowe wynoszą zazwyczaj około 150–200 kg/ha. Ich dokładna wysokość powinna być zawsze dostosowana do wyników analizy gleby.
Zastosowanie nawozu w momencie, gdy gleba jest jeszcze dobrze uwilgotniona, pozwala roślinom skorzystać ze składników pokarmowych w momencie intensywnego ruszenia wegetacji.
Początek sezonu decyduje o dalszym przebiegu uprawy
Pierwsze tygodnie po zimie mają ogromne znaczenie dla dalszego przebiegu sezonu truskawkowego. Dokładna lustracja plantacji, właściwie wykonane zabiegi pielęgnacyjne oraz odpowiednio zaplanowane nawożenie pozwalają roślinom szybko się zregenerować i przygotować do okresu kwitnienia oraz owocowania.
Jak podkreśla Magdalena Cieślak-Włodarczyk, nawet jeśli na roślinach widoczne są niewielkie przebarwienia w starszych częściach karpy, odpowiednie nawożenie i biostymulacja pozwalają roślinom szybko wrócić do dobrej kondycji. Kluczowe jest jednak szybkie reagowanie i właściwe przygotowanie plantacji do intensywnego wzrostu w kolejnych tygodniach.
W kolejnych relacjach z projektu „Truskawkowe Inspiracje” prezentowane będą dalsze działania prowadzone na plantacji, w tym program nawożenia, biostymulacji oraz ochrony roślin w sezonie 2026.
