We wtorek, 10 lutego w Opalenicy (woj. wielkopolskie) odbyła się konferencja „Biologiczna inteligencja roślin i gleby”, zorganizowana przez firmę Andermatt Polska. Wydarzenie skupiło się na nowoczesnych technologiach w rolnictwie, w tym systemie Vivent Biosignals, komunikacji z roślinami i precyzyjnym zarządzaniu uprawą.
Wykład otworzył prof. Hazem M. Kalaji z SGGW, który przedstawił Plantish – język roślin i jego potencjał dla rolnictwa. Kluczową rolę w komunikacji z roślinami odgrywa fotosynteza – zmiany w tym procesie odzwierciedlają stresy roślin, pozwalając prognozować plony i ryzyko klęsk. Profesor pokazał też opracowane przez siebie urządzenie – „EKG roślin”, w którym krzywa wykresu i odległości między punktami umożliwiają identyfikację różnych stresów. Podkreślił, że rośliny mogą same kontrolować środowisko, jeśli otrzymają odpowiednie narzędzia – przykład stanowi projekt Greenhouse Silent Disco, w którym system komputerowy steruje parametrami szklarni na podstawie danych zbieranych przez rośliny.
Dr Andrzej Kurenda z firmy Vivent Biosignals przedstawił system biosensorów Vita, nagrodzony podczas targów TSW16. Rozwiązanie rejestruje elektrofizjologiczne sygnały roślin i wykorzystuje algorytmy sztucznej inteligencji do wykrywania stresu wodnego, biotycznego i abiotycznego na 2-3 tygodnie przed pojawieniem się objawów. System generuje alerty i rekomendacje, umożliwiając precyzyjne nawadnianie i nawożenie w oparciu o rzeczywiste potrzeby roślin. Testy obejmowały uprawę truskawek, pokazując ograniczenie zużycia wody oraz poprawę jakości i wielkości plonów.
Dr Aneta Chałańska z firmy NEFscience omówiła najczęstsze patogeny odglebowe atakujące truskawki, pomidory i ziemniaki. Zwróciła uwagę, że rozwój chorób zależy nie tylko od obecności patogenów, ale przede wszystkim od warunków środowiskowych i kondycji roślin. Podkreśliła znaczenie wilgotności, napowietrzenia gleby i kondycji korzeni. Omówiła także problem nicieni – wprawdzie tylko niektóre gatunki stanowią realne zagrożenie, jednak szybkie namnażanie i przenoszenie wirusów może istotnie obniżać plon. Zdaniem ekspertki najważniejsza jest systematyczna kontrola gleby i profilaktyka.
Dr Kamila Bokszczanin z SGGW skupiła się na roli mikrobiomu gleby i pożytecznych mikroorganizmach wspierających rośliny. Wskazała, że bakterie i grzyby zwiększają dostępność składników odżywczych, wspomagają wchłanianie fosforu, potasu i magnezu, a niektóre mają działanie biobójcze wobec patogenów. Przykładem są grzyby Trichoderma, tworzące biofilm na korzeniach, który chroni przed infekcjami. Mikroorganizmy mogą także syntetyzować fitohormony, stymulujące system korzeniowy oraz usuwać metale ciężkie z gleby. Ekspertka omówiła również biofumigację przy użyciu nasion roślin kapustowatych oraz protokoły regeneracyjne poprawiające życie mikrobiologiczne gleby poprzez napowietrzanie, utrzymanie optymalnego pH i dostarczanie węgla organicznego.
Krzysztof Prokopowicz z firmy Priva NL przedstawił system sterowania Priva Connext, podkreślając rolę aktualizacji oprogramowania i integracji z technologią Vivent poprzez API. Dane mogą być udostępniane w chmurze, a nowa wersja oprogramowania o numerze 916 zaoferuje rozbudowaną kontrolę spektrum i konfigurację wpływu poszczególnych parametrów w szklarni.
Frank Hoeberichts z Eurofins Agro Testing omówił działania laboratoriów Eurofins, w tym kompleksowy monitoring systemów uprawowych: jakość wody, skład pożywek, analiza resztek pestycydów i identyfikacja mikroorganizmów. Wskazał, że różnice w pH i wodzie wpływają na kondycję roślin i dostępność mikroelementów. Przedstawił metody oceny mikrobiologii: PFAs/PLFA oraz profilowanie DNA, co pozwala monitorować jakość biologiczną podłoży i wspiera decyzje uprawowe.
Dr Kirsten Leiss z Uniwersytetu Wageningen omówiła naturalną odporność roślin, sterowaną hormonami obronnymi (kwas jasmonowy i salicylowy), oraz sposoby jej wspomagania. Pokazała przykłady wczesnego wykrywania stresu biotycznego oraz holenderski projekt budowy „odpornego” systemu uprawy truskawek, uwzględniający higienę, dobór odmian, warunki wzrostu i biologiczną kontrolę. Podkreśliła znaczenie integracji systemów uprawy, nawożenia i mikrobiomu w tworzeniu odporności roślin.
Ekspert Leszek Urbanik przedstawił praktyczne wskazówki dla producentów, m.in. kontrolę klimatu w tunelach i szklarniach, dobór odmian, orientację obiektów względem słońca, właściwe pH i skład pożywek, znaczenie mikrobiomu oraz integrację hydroponiki z biologicznymi metodami. Zwrócił uwagę na precyzyjne strategie nawożenia i sterowania uprawą oraz wykorzystanie danych satelitarnych do planowania i prowadzenia upraw.
Konferencję zakończyła debata z udziałem prof. Hazema M. Kalaji, dr Andrzeja Kurendy, Leszka Urbanika i plantatora Mateusza Kośki, omawiająca praktyczne wdrożenia technologii i wyzwania w adaptacji rozwiązań do polskich warunków. Więcej o wydarzeniu przeczytacie w kolejnym numerze „Jagodnika”.
