Choć wiosna rozpoczyna się z pewnym opóźnieniem to mimo wszystko wegetacja malin rusza. O wiele szybciej w obiektach tunelowych względem otwartego gruntu. Na co warto zwrócić uwagę i jakie zagrożenia mogą pojawić się na stracie? Zapraszamy do pierwszego malinowego raportu w ramach Monitoringu Plantacji.  

Fazy rozwojowe malin

Odmiany „letnie”wczesne: wyodrębnianie się pierwszych liści na pędach dwuletnich BBCH 10, np. ‘Laszka’

Odmiany „letnie” późne: ukazywanie się wierzchołków pierwszych zielonych liści na pędach dwuletnich w uprawach w otwartym gruncie BBCH 09, np. ‘Glen Ample’

Odmiany powtarzające w tunelach zamkniętych: rozwinięty pierwszy i drugi liść właściwy na pędach dwuletnich BBCH 11-12 i drugi liść właściwy na pędach tegorocznych BBCH 12.

Odmiany „jesienne” w gruncie otwartym: Ukazywanie się pędów tegorocznych (odrostów korzeniowych) nad powierzchnią gleby BBCH 09.

Stan roślin po zimie

W tunelach obserwuje się uszkodzenia mrozowe, których wielkość zależy od odmiany i stopnia spoczynku roślin z chwilą nadejścia zimy. Zdecydowanie najbardziej ucierpiały pędy dwuletnie odmian powtarzających owocowanie pozostawione na zbór letni. Praktycznie w 100% przemarzły pąki na pędach dwuletnich, pozostawionych na zbiór letni, odmiany ‘Polonez’. Duże uszkodzenia występują również na pędach dwuletnich odmiany ‘Primalba’ (około 30-50% pąków). Mniejsze uszkodzenia występują na pędach dwuletnich odmian: ‘Enrosadira’, ‘Poemat’, ‘Mapena’. Decyzję o pozostawieniu lub wycięciu pędów danej odmiany należy podjąć indywidualnie w zależności od nasilenia uszkodzeń i rachunku ekonomicznego. Należy pamiętać o specyfice regeneracji pąków kwiatowych malin. W przypadku uszkodzeń mrozowych głównych pąków kwiatowych rozpoczynają rozwój pąki zapasowe. Wyrastające z nich kwiatostany posiadają mniejszą liczbę kwiatów i dają słabszej jakości owoce. Warto również przypomnieć, że z uszkodzonych pąków kwiatowych bardzo często powstają rozsypujące się owoce (nawet pomimo zabiegów regenerujących). W przypadku stwierdzenia poważnych uszkodzeń mrozowych często lepszą decyzją jest usunięcie pędów dwuletnich i wyprowadzenie nowych jednorocznych pędów na zbiór jesienny.

Ukazywanie się pędów tegorocznych (odrostów korzeniowych) nad powierzchnią gleby BBCH 09, ‘Polana’

Bieżące zalecenia

Szkodniki:

  1. Pryszczarek malinowiec, galasówka maliniak
  2. Przeziernik malinowiec
  3. Przędziorek chmielowiec w tunelach (obecny)

Należy dokonać lustracji w tunelowych uprawach malin pod kątem obecności przędziorka. Podczas ostatniego ocieplenia na plantacjach słabo chronionych pod koniec zeszłorocznego sezonu doszło do masowego miejscowego gromadzenia się samic przędziorka. Na plantacjach lepiej chronionych bądź z mniejszą presją szkodnika w zeszłym roku zaczynają się pojawiać pojedyncze samice na liściach. Zwalczanie tego roztocza w tym momencie jest kluczowe dla ograniczenia rozwoju populacji w sezonie. Warto zapoznać się z biologią i zasadami jego zwalczania.

Przędziorek chmielowiec jest roztoczem polifagicznym. Żeruje na wielu różnych gatunkach roślin uprawnych i dzikorosnących.

Zimują zapłodnione samice koloru pomarańczowego w resztkach roślinnych, spękaniach kory, itp. Wiosną, kiedy tylko warunki stają się sprzyjające (temperatura 10-12˚C) samice wychodzą z kryjówek, żerują i zaczynają składać jaja na dolnej stronie liści.

W cyklu rozwojowym przędziorka chmielowca można wyróżnić następujące stadia rozwojowe: jajo, larwa, nimfa i osobnik dorosły. Trzy ostatnie stadia żerują na dolnej stronie liści wysysając zawartość komórek. Pierwsze uszkodzenia stają się widoczne na górnej stronie liści w postaci żółtych plamek. Nimfy i osobniki dorosłe mają zdolność wytwarzania delikatnej pajęczyny, która pokrywa blaszkę liściową. W przypadkach silnego uszkodzenia dochodzi do żółknięcia całych liści, ich zasychania i opadania. Osłabia to wzrost roślin oraz ich owocowanie. Rośliny silnie uszkodzone są bardziej wrażliwe na przemarzanie, słabiej zawiązują pąki kwiatowe na następny sezon.

Rozwojowi przędziorka sprzyja wysoka temperatura i niska wilgotność. W korzystnych warunkach samica może złożyć ponad 100 jaj w ciągu swojego życia. W temperaturze 20˚C rozwój od jaja do jaja trwa 17 dni, a w wyższej  nawet krócej. W ciągu roku rozwija się 5-6 pokoleń przędziorka chmielowca.

Podstawą do ochrony jest lustracja plantacji. Walka z przędziorkiem będzie skuteczna pod warunkiem, że rozpoczniemy ją przy małej presji szkodnika. Lustracje powinno się prowadzić od wczesnej wiosny do końca lata włącznie, regularnie co dwa tygodnie. Liczebność form ruchomych przędziorków określa się w 4 próbach, każda po 50 pojedynczych listków. Każdy listek powinien pochodzić z innego liścia złożonego i innej rośliny. Liście powinny być zebrane z różnych miejsc na plantacji. Do oglądania liści przydatna jest lupa powiększająca przynajmniej 5-krotnie. Należy przejrzeć dolną stronę każdego liścia, szukając form ruchomych szkodnika. Następnie określa się średnią liczbę sztuk form ruchomych na 1 listek. Zabieg jest konieczny jeżeli liczba szkodników osiągnie progi zagrożenia przedstawione poniżej.

Próg zagrożenia na odmianach maliny owocujących w czerwcu–lipcu na pędach drugorocznych:

– przed kwitnieniem – 1-2 sztuk form ruchomych na 1 listek liścia złożonego.

– po pełni kwitnieniu – 2 i więcej sztuk form ruchomych na 1 listek liścia złożonego.

– po zbiorze owoców – 2-3 i więcej sztuk form ruchomych na 1 listek liścia złożonego.

Próg zagrożenia na odmianach maliny owocujących na pędach jednorocznych:

– przez cały okres wegetacji – 1 osobnik ruchomy na 1 listek liścia złożonego.

przędziorek chmielowiec
Samice przędziorka chmielowca na liściach maliny powtarzającej w tunelu

Choroby:

  1. Zamieranie pędów malin

Aktualne zabiegi na plantacji:

Należy zwrócić uwagę na pędy z objawami zamierania pędów maliny oraz pędy, które się nie rozwijają z powodu przemarznięcia. Pędy te należy wyciąć i usunąć z plantacji. Należy wycinać i palić wszystkie pędy z galasowatymi naroślami oraz te z widocznymi oznakami żerowania gąsienic przeziernika malinowca (na szyjce korzeniowej). W obecnej fazie nie ma zarejestrowanych środków do ochrony maliny przed tymi szkodnikami.

Propozycja zabiegów od rozpoczęcia fazy BBCH 10 (wyodrębnianie się pierwszych liści na pędach dwuletnich).

Produkty siarkowe zarejestrowane jako nawozy – stężenie 0,3-0,5% będą wpływać ograniczająco na rozwój chorób grzybowych oraz ograniczą wielkość populacji zimujących samic przędziorka chmielowca i przebarwiacza malinowego. Na odmianach „letnich” można wykonać zabieg preparatem Polyversum WP w dawce 0,15-0,2 kg/ha przeciwko zamieraniu pędów maliny. Natomiast gdy nowe pędy osiągną wysokość 8-20 cm można zastosować Lunę Experience 400 SC.

Zwalczanie przędziorków

Najskuteczniejsze jest zwalczanie przędziorków w fazie przed kwitnieniem, kiedy dominują osobniki dorosłe wychodzące z miejsc zimowania.

W 2021 r. do zwalczania przędziorków na plantacjach malin w okresie przed kwitnieniem zarejestrowane są następujące akarycydy:

– produkty oparte na abamektynie np. Safran 018 EC w dawce 0,5 l/ha,

– preparaty oparte na milbemektynie: Koromite 10 EC, Milbeknock 10 EC w dawce 1,25 l/ha,

Envidor 240 SC (0,4 l/ha)

Ortus 05 SC (1,5 l/ha)

Fitter zawierający kwasy tłuszczowe C14-C20 – środek stosować niezwłocznie po pojawieniu się pierwszych objawów żerowania szkodnika

– Afik, Emulpar 940 EC, K-PAK, Siltac EC – preparaty wspomagające ochronę działające fizycznie i mechanicznie w momencie pojawienia się szkodników. Ze względu na mechanizm działania wymagane jest całkowite pokrycie powierzchni liści także od spodu.

Należy podkreślić, że bardzo dużą rolę w ograniczaniu przędziorków odgrywa fauna pożyteczna, w tym drapieżne roztocze z rodziny dobroczynkowatych (Phytoseiidae) oraz drapieżne pluskwiaki z rodziny dziubałkowatych (Anthocoridae) i tasznikowatych (Miridae).

Zwalczanie chwastów na plantacjach malin przed rozpoczęciem wegetacji:

Wraz z ruszeniem wegetacji malin, ostatni termin na wykonanie chwastobójczych zabiegów doglebowych.

Propozycja zabiegów:

Select Super 120 EC – (OD FAZY BBCH 12 – ROZWINIĘTY DRUGI LIŚĆ WŁAŚCIWY NA PĘDACH DWULETNICH I JEDNOROCZNYCH) tylko na odmianach owocujących na pędach dwuletnich, dawka 0,8-2,0 l/ha. Zwalczanie chwastów rocznych: środek stosować gdy chwasty znajdują się w fazie 2-5 liści właściwych. Zwalczanie perzu: środek stosować gdy chwasty znajdują się w fazie 4-6 liści właściwych.




1 KOMENTARZ

  1. Ja stosuje spikal i spajdeks z koperta i od 2 lat nie mam większych problemów z przedziorem.

    Szkoda ze chemia sama w artykule – ludzie co to czytają nie maja wiedzy ze jest alternatywa- napiszcie coś wiecej o biologi bo z tą chemia to długo nie pociągniemy wszyscy

    Pozdrawiam maliniarzy i truskawkarzy

    Mirek

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here