Skórzasta zgnilizna owoców na plantacjach

Jak już wielokrotnie informowaliśmy na naszym portalu, pogoda w tym roku nie sprzyja producentom truskawek w polu. Wyjątkowa duża ilość opadów w maju i pierwszej połowie czerwca, sprzyjała i sprzyja rozwojowi chorób grzybowych. Oprócz wszędobylskiej szarej pleśni pojawiają się ogromne problemy z inną chorobą niszcząca owoce – skórzastą zgnilizną owoców.

Chorobę określaną jako skórzasta zgnilizna owoców wywołuje patogen Phytophtora cactorum, który może porażać owoce będące w różnych fazach wzrostu, od małych zawiązków, po owoce już dojrzewające. Na owocach zielonych pojawiają się wyraźne brązowe plamy gnilne. Choroba szybko poraża całe owoce, które stają twarde i włókniste. Dojrzewające owoce są mlecznoróżowe lub różowofioletowe, jakby zaparzone, miękkie w dotyku. Ich charakterystyczną cechą jest nieprzyjemny zapach i gorzki smak. Choroba ta szybko rozwija się w takich latach jak obecny, z dużą ilością opadów i przy wysokich temperaturach (optimum 18-21°C). W takich warunkach wystarczy już dwugodzinny okres

Jako pierwsze porażane są przez P. cactorum owoce mające kontakt z glebą

zwilżenia owoców by doszło do infekcji . Dokonują ich zarodniki pływkowe, bytujące w glebie. W niektórych przypadkach ściółkowanie plantacji agrowłókniną lub słomą ogranicza porażanie owoców przez P. cactorum. W pierwszej kolejności porażone są zwykle owoce mające kontakt z glebą ale przy intensywnych opadach jak w tym roku obserwowano również porażenia młodych owoców wzniesionych nawet ponad liście. Na plantacjach gdzie przez kilka dni zalegała woda obserwuje się już masowe gnicie porażonych owoców. Jest już za późno na walkę z tą chorobą, przy uzyciu chemicznych środków ochrony. Wprawdzie nie ma fungicydów bezpośrednio zarejestrowanych do zwalczania skórzastej zgnilizny owoców, ale chorobę te ograniczają preparaty zawierające tiuram (Pomarsol Forte 80 WG, Sadoplon 75 WP, Thiram Granuflo 80 WG) i tolyfluanid (wycofany już z obrotu Euparen Multi). Działanie ograniczające występowanie tej choroby ma też preparat biologiczny – Polyversum WP. W innych krajach (Francja, Holandia, Niemcy, Włochy) do zwalczania P. cactorum na truskawce zarejestrowane są preparaty zwierające fosetyl glinu, gdzie mają one 14 dniowy okres karencji, a więc powinny być stosowane zaraz po kwitnieniu lub przed. Jest szansa, że jeden z takich preparatów będzie zarejestrowany w Polsce do stosowania w ochronie truskawek już w przyszłym sezonie.

Objawy skórzastej zgnilizny na dojrzewających owocach

Działanie interwencyjne i zapobiegawcze wobec grzybów z rodzaju Phytophtora wykazują również niektóre nawozy zawierające fosforyny (Actifos, Phos 60, Resistim, Basfoliar Activ, Fosfiron Mg, Trafos K, Phosgard). Ich działanie (czytaj również) polega na spowolnieniu wzrostu komórek grzyba i tworzeniu kolejnych zarodników oraz powodują wydzielenie przez grzyby tzw. metabolitów stresu. Te z kolei są dla roślin sygnałem do rozpoczęcia procesów obronnych – produkcji fitoaleksyn oraz wzmacniania błon i ścian komórkowych. Roślina więc rozpoczyna proces obronny, a porażone przez grzyba komórki zamierają. Większość produktów zawierających fosforyny to nawozy dolistne lub biostymulatory, ich stosowanie ma zatem wpływ nie tylko na lepszą zdrowotność roślin al również kondycję i wygląd. Produkty zawierające fosforyny mogą być podawane roślinom poprzez ich opryskiwanie, ale również bardzo dobrą metodą jest podlewanie roślin (np. poprzez fertygację).

Tam gdzie w tym roku są problemy ze skórzastą zgnilizną owoców konieczne jest zwrócenie uwagi na jakość zbioru, tak by do handlowych opakowań nie kierować owoców porażonych przez tę chorobę. Łatwo bowiem w ten sposób nie tylko stracić odbiorców (zwłaszcza w przypadku gdy owoce kierowane są na eksport), ale również zniechęcić konsumentów do spożywania owoców truskawek. Gdy ktoś spróbuje nie tylko niesmacznej ale jeszcze śmierdzącej truskawki, może łatwo stracić apetyt.

 

Tam gdzie w trakcie zbiorów ujawniły się w tym roku objawy skórzastej zgnilizny owoców, nie powinno się zaniedbywać takich plantacji po zbiorach, bowiem sprawca tej choroby wywołuje również zgniliznę korony truskawki. Objawy tej choroby są widoczne na przekroju podłużnym korony – w postaci stref brunatnego obumierającego miękiszu. Martwe tkanki utrudniają transport wody, z czasem prowadzą do zamierania roślin. Trzeba też pamiętać o tym by z plantacji, które w tym roku były porażone przez P. cactorum, nie pobierać sadzonek – wtedy łatwo rozprzestrzenić chorobę na inne pola, a nasilenie zgnilizny korony truskawek może prowadzić do zamierania roślin na nowo zakładanych plantacjach.

P. cactorum powoduje też zgniliznę korony truskawki, w efekcie której dochodzi do zamierania roślin